ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΑΒΑΛΑΣ – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΗΠΟΥ

στις

H γοητεία του minimal κήπου

Ο αρχιτέκτονας τοπίου Κώστας Τσαβαλάς αρνείται τα κλισέ και μας προτρέπει να δημιουργήσουμε λιτούς κήπους και μπαλκόνια με κριτήριο τη λειτουργικότητα και την αισθητική

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, χωρίς να έχει ρίζες σε χωριό, γιαυτό και θέλησε να δημιουργήσει ο ίδιος τις προσωπικές του γέφυρες με τη φύση και να κάνει τη μελέτη των υπαίθριων χώρων, επάγγελμα. Η φύση για τον Κώστα Τζαβαλά είναι «ένας ζωντανός οργανισμός, ένα σύμπαν, μέρος του οποίου είναι και ο άνθρωπος. Θεωρεί ότι η «ανισορροπία» του σύγχρονου ανθρώπου οφείλεται σε ένα βαθμό στην αλαζονεία του να πιστεύει ότι είναι «αυτόνομος», με αποτέλεσμα να αποσχιστεί από τη φύση και να χάσει την παράδοση της ύπαρξής του». Σπούδασε αρχιτεκτονική τοπίου γιατί τον γοητεύει η ιδέα να δημιουργεί χώρους με «ζωντανά» υλικά, που ο όγκος και η φόρμα τους δεν παραμένουν στατικά αλλά διαφοροποιούνται ανάλογα με το χρόνο και τις εποχές.

Πότε είναι απαραίτητος ο αρχιτέκτονας τοπίου;
Ο εξωτερικός χώρος είναι δυστυχώς τόσο κακοποιημένος και κακόγουστος που συνήθως χρειάζεται ένας ειδικός αρχιτέκτονας τοπίου, όχι απλά διακοσμητής, για να τον διαμορφώσει. Οπως ακριβώς ο εσωτερικός χώρος ενός κτιρίου, έτσι και ο υπαίθριος πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και την αισθητική των ανθρώπων που το κατοικούν, να ξεκουράζει και να δημιουργεί ευχάριστη αίσθηση. Αν δεν είναι κατάλληλα σχεδιασμένος μπορεί αντίθετα να δημιουργεί ένταση και να σε αγχώνει αν δεν είναι κατάλληλα μελετημένος και κατασκευασμένος. Λίγο γκαζόν και δύο δέντρα δεν αποτελούν λύση. Αυτό ισχύει για τους ιδιωτικούς κήπους, πόσο μάλλον για τους δημόσιους υπαίθριους χώρους! Ο αρχιτέκτονας τοπίου σχεδιάζει ολόκληρο το λειτουργικό κομμάτι ενός πάρκου ή ενός κήπου αντίστοιχα, τα πρανή, τους άξονες, τα παρτεράκια, ενώ ταυτόχρονα σκέφτεται την τρίτη διάσταση που θα δώσουν τα φυτά, που λειτουργούν πλέον σαν γλυπτά μέσα στο χώρο. Οι γεωπονικές του γνώσεις είναι βέβαια περιορισμένες γιαυτό και είναι απαραίτητη η συνεργασία του με γεωπόνο, ξέρει όμως ποιό φυτό χρειάζεται σε μια συγκεκριμμένη θέση, γνωρίζει ό,τι έχει σχέση με τη φόρμα, τον όγκο, το χρώμα, τη μορφή των φυτών, όλα αυτά δηλαδή που χρειάζονται για να συνδέσουν το τοπίο με το κτίσμα ώστε να δοθεί το καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.
Τι χαρακτηρίζει τη σύγχρονη αρχιτεκτονική κήπων ;
Υπάρχει μια νέα τάση που επιβάλλει ομοιομορφία στη φύτευση των υπαίθριων χώρων γενικά. Ενας μεγάλος άξονας στο Παρίσι μπορεί να είναι φυτεμένος αποκλειστικά και μόνο με πλατάνια ή δρυς, πράγμα που δίνει βαρύτητα στο χώρο και η εικόνα που δημιουργείται «διαβάζεται» καλύτερα, έχει νόημα και συνέχεια. Αυτή η τάση είναι αρκετά μίνιμαλ στη λογική της, έτσι όμως έχει διαμορφωθεί συνολικά η μοντέρνα αρχιτεκτονική τα τελευταία χρόνια: μέσα στην απλότητα βρίσκεται η ουσία και η ομορφιά. Αντίθετα, στο ελληνικό τοπίο υπάρχει κάτι το πλουραλιστικό, που έχει βέβαια τη γοητεία του στην εξοχή, όχι όμως και στο αστικό τοπίο. Στις πόλεις μας, το τοπίο είναι ήδη πολύ φορτωμένο και συνήθως κουκουλώνουμε την κακοποίηση του περιβάλλοντος με ένα λάθος πάνω στο λάθος. Όταν, όμως, η φύτευση δεν είναι ένας τρόπος για να υποστηρίξει κάποια πράγματα μέσα στο χώρο, αλλά για να τα κρύψει,
λειτουργεί αρνητικά και γίνεται κουραστική.
Ποιόν θεωρείτε ιδανικό κήπο;
Ο ιδανικός κήπος είναι ένας λιτός και λειτουργικός χώρος όπου η βλάστηση, το υγρό στοιχείο και τα σκληρά υλικά συνδυάζονται, εναρμονίζονται και δημιουργούν ένα αισθητικό αποτέλεσμα που δεν πέφτει θύμα στο βωμό του εντυπωσιασμού.

• Από που αντλείτε την έμπνευσή σας;
Ο κήπος ακολουθεί και συμπληρώνει, δεν είναι κάτι που λειτουργεί εγωκεντρικά και αυτόνομα. Το πρώτο πράγμα, λοιπόν, που θα με εμπνεύσει είναι το κτίριο (αν είναι μοντέρνο ή κλασικό), η τοποθεσία, αν βρίσκεται δηλαδή σε χώρο αστικό ή αγροτικό και φυσικά οι άνθρωποι που θα το βιώσουν. Η συνεργασία με τον ιδιοκτήτη έχει πολύ μεγάλη σημασία για να έχει το αποτέλεσμα που θέλει αλλά και για να ξέρει πως πρέπει να φροντίσει τον κήπο του στο μέλλον. Η μελέτη και η κατασκευή ενός υπαίθριου χώρου είναι μια δημιουργική διαδικασία που απαιτεί μεγάλη κουβέντα και πολύ καλή συνεργασία σε όλη τη διάρκεια του έργου. Ενα τέτοιο παράδειγμα καλής συνεργασίας είχαμε στα Ιωάννινα, για τη δημιουργία του παραλίμνιου ψυχαγωγικού πάρκου, όπου μπήκανε μεν ενδημικά φυτά της περιοχής -αγριοτριανταφυλλιές, φλαμουριές, βατομουριές, σφενδάμια, φράξοι, σκλήθρα- αλλά σε μια εφαρμογή αρκετά μοντέρνα. Η κ. Κάμπα στέλεχος και μέτοχος της ΤΕΔΝΑ του ομίλου ΓΕΚ δεν την φοβήθηκε, αντίθετα την κατανόησε και μας βοήθησε να κάνουμε αυτή την ιδιαίτερη φύτευση.
Η εποχή μας θέλει θάμνους κουρεμένους ή ελεύθερους;
Εξαρτάται. Ο μοντέρνος κήπος είναι στυλιζαρισμένος και ο κουρεμένος θάμνος μπορεί εκεί να παίξει το ρόλο ενός γλυπτού, θέλει, όμως, μεγάλη προσοχή για να μην καταλήξει κιτς. Προσωπικά δεν με ενοχλεί ο κουρεμένος θάμνος αλλά η μεγάλη φλυαρία των κουρεμένων θάμνων.
Τα λαχανικά έχουν θέση σε ένα μοντέρνο κήπο;
Με τον κατάλληλο σχεδιασμό, ο λαχανόκηπος μπορεί να προσφέρει ένα θαυμάσιο αισθητικό αποτέλεσμα και δεν είναι κάτι που πρέπει απαραίτητα να κρύψουμε στο πίσω μέρος του σπιτιού ή στο μπαλκονάκι της κουζίνας, όπως γινόταν παλιότερα. Ενας κατάλληλος θάμνος –κουρεμένος σ’αυτή την περίπτωση- μπορεί να περιβάλλει τον λαχανόκηπο ή να διαχωρίζει τα λαχανικά και να εξυπηρετεί ταυτόχρονα τόσο τις αισθητικές όσο και τις πρακτικές ανάγκες.
Τα εξωτικά φυτά ταιριάζουν στο ελληνικό τοπίο;
Το καλύτερο για τη φύτευση είναι να ακολουθεί την πανίδα της περιοχής, να μπαίνει δηλαδή η φύση μέσα στον κήπο, όπου βέβαια υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Ολα τα φυτά, πάντως, έχουν μια ιδιαιτερότητα, που μπορεί να «κολήσει» σε κάποιους χώρους, εφόσον φυσικά αποδειχθεί ότι αντέχουν στο κλίμα της περιοχής. Ο φοίνικας π.χ. μπορεί να εγκατασταθεί στην Αθήνα και στη Νότια Ελλάδα γενικά, ακόμη και κάποιο τροπικό είδος μπορεί να μπει σε μια συγκεκριμμένη θέση εφόσον ταιριάζει κλιματολογικά αλλά και αισθητικά. Εχουμε δει φοίνικες σε παλιά νεοκλασικά, στις αυλές της Κυψέλης, για παράδειγμα, που είναι αριστούργημα αισθητικής αλλά και φοίνικες σε κακόγουστες βίλες, που χειροτερεύουν το ήδη άσχημο αποτέλεσμα.

Info

Ο Κώστας Τσαβαλάς γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα και είναι απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Αρχιτεκτονικού Τοπίου Βρυξελλών, όπου παρακολούθησε επίσης το τμήμα Αναμόρφωσης και Σχεδιασμού Αστικού Τοπίου. Εργάστηκε στο γραφείο Rene Pechere & Partners με αντικείμενο τη μελέτη και την επίβλεψη πολυάριθμων ιδιωτικών κήπων στο Βέλγιο και τη Γαλλία και την αποκατάσταση ιστορικών κήπων (Chateau de Beloeuil – Chateau de Seneffe). Συμμετείχε, επίσης, σε μεγάλα έργα όπως η αποκατάσταση του τοπίου στη γραμμή του τραίνου υψηλής ταχύτητας TGV Παρίσι – Βρυξέλες. Από το 1995 έχει εγκατασταθεί στην Αθήνα, όπου διατηρεί γραφείο Σχεδιασμού και Αποκατάστασης Τοπίου. Σε συνεργασία επίσης με το γεωπόνο Κώστα Μπριλλάκη, έχουν δημιουργήσει εταιρεία μελέτης και κατασκευής ιδιωτικών υπαίθριων χώρων (www.landesigners.gr). Έχει κάνει το σχεδιασμό υπαίθριων χώρων στην Ινδονησία, αλλά και πολλές μελέτες μεγάλων ιδιωτικών κήπων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει σε έργα όπως το Πάρκο Αντώνης Τρίτσης – Πάρκο Πόλης στα Ανω Λιόσια, τις διαμορφώσεις στον κόμβο Κηφισού και Ποσειδώνος στο Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας, το Παραλίμνιο Πάρκο Ιωαννίνων κλπ

Μικρές συμβουλές

• Προτιμήστε θάμνους και δένδρα της περιοχής, που εντάσσονται πολύ πιο εύκολα τόσο κλιματολογικά όσο και αισθητικά.
• Πριν αγοράσετε φυτά από το φυτώριο φανταστείτε το αποτέλεσμα που θέλετε να έχετε, το συνδυασμό των χρωμάτων, το ύψος και τον όγκο των φυτών όταν μεγαλώσουν, τα επίπεδα που δημιουργούν οι γλάστρες και το φόντο που υπάρχει ήδη ή αυτό που θέλετε να δημιουργήσετε.
• Με αναρρηχητικά φυτά κρύψτε κάτι που δεν σας αρέσει, δημιουργήστε ένα πράσινο τοίχο και το κατάλληλο φόντο για τις γλάστρες σας, δώστε χρώμα με λουλούδια και εποχιακά φυτά.
• Μη φοβόσαστε τα φυλλοβόλα! Κάνουν πιο δυνατή την εικόνα της αλλαγής των εποχών και των χρωμάτων και δεν είναι ποτέ κουραστικά. Οταν τα φύλλα τους πέφτουν, τα γυμνά κλαδιά είναι εξίσου ωραία και δημιουργούν την αίσθηση της αναμονής και της αναγέννησης.
• Τα αειθαλή φυτά είναι βέβαια απαραίτητα σε ένα κήπο ή σε ένα μπαλκόνι, είναι όμως λίγο ανιαρά, αν έχουμε μόνο τέτοια.
• Για να δώσετε την αίσθηση του μεγαλύτερου χώρου σε μικρούς κήπους και μπαλκόνια, διαλέξτε λιτές γλάστρες και κασπό με απλές φόρμες χωρίς εξεζητημένα σχέδια.
• Τα αρωματικά φυτά είναι φτηνά, ανθεκτικά, ωραία και επιπλέον πολύ χρήσιμα στην κουζίνα, ενώ ένας μικρός λαχανόκηπος στο μπαλκόνι, θέλει μεν περισσότερη φροντίδα, μπορεί όμως να προσφέρει ένα πολύ ενδιαφέρον αισθητικό αποτέλεσμα.

Επικοινωνία: www.landesigners.gr, e-mail: info@landesigners.gr, τηλ: 210-5224513

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΣΟΥΠΕΡ ΝΤΕΚΟ ΤΟΥ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ

Advertisements

3 Σχόλια Προσθέστε το δικό σας

  1. Ο/Η βιβιανα λέει:

    gia sas legome viviana meno sthn patra, sto kentro ths patras se mia polikatikia, ezisa polla xronia sthn xhli kai moy lipei to prasino polli alla exo ena mikro balkoni exo prapathisi na balo kapia luludia sto balkoni alla exo prosexei oti oxi olla andexoyne thn zesti ths perioxeis, alla den xero pia einai ta katalila luludia y dentra poy tha mporysa na balo kai me posi posotita… kai to allo kai exo ena aerkodision thn opoia ayxanei akoma pio perisotero thn zesti por to balkoni… ayto pu tha moy arese einai na gini enas tixos apo dentra pu na mhn fenete thn apenanti pollikatikia thn opoia miazi na pesi apo pano mas…. mipos exete kamia sympuli a moy dosete???….. sas eyxaristo para ma para polli… viviana

  2. Ο/Η kikitri λέει:

    Γεια σας Βιβιάνα. Μόλις πρόσθεσα στο blogroll ένα καινούργιο blog το Πράσσειν εν Αθήναις! Κάντε κλικ και θα βρειτε ενδιαφέροντα πράγματα για το μπαλκόνι σας.

  3. Ο/Η aggeliki λέει:

    Γεια σας . Το ονομα μου ειναι Αγγελική και ειμαι σπουδαστρια σε Δασοπονικη σχολη. Μου έχει ανατεθει εργασια με θεμα: «Θαμνοι καταλληλοι για παρκα και κηπους» και θα ηθελα την βοηθεια σας στο θεμα διοτι δυσκολευομαι να βρω κατι συγκεκριμενο για ειδη θαμνων. Ευχαριστω πολυ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s