Ελλη Παπαγεωργακοπούλου

στις

Με την ευκαιρία της απονομής των Οσκαρ η Ελλη Παπαγεωργακοπούλου, σκηνογράφος και ενδυματολόγος της ταινίας «Κυνόδοντας» που είναι υποψήφια για το βραβείο ξενόγλωσσης ταινίας, μας μιλάει εφ όλης της ύλης.

Ανάμεσα στις πιο πρόσφατες δουλειές της είναι τα σκηνικά και τα κοστούμια για τον «Κυνόδοντα» και τον «Συρανό ντε Μπερζεράκ», δύο θεάματα φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους που έχουν όμως ήδη προκαλέσει πολλές συζητήσεις στους σινεφίλ και αντίστοιχα στο θεατρόφιλο κοινό.

(Κυνόδοντας) http://www.youtube.com/watch?v=QFtDzK64-pk 

(Συρανό ντε Μπερζεράκ) http://www.youtube.com/watch?v=papB5uruMoQ

Ποια είναι;

Ελλη Παπαγεωργακοπούλου ( photo: Enri Canaj)

Η Ελλη Παπαγεωργακοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966, σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών στη Θεσσαλονίκη και στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Εχει συνεργαστεί με πολύ σημαντικούς σκηνοθέτες φτιάχνοντας κοστούμια και σκηνικά στο ελεύθερο θέατρο και σε οργανισμούς όπως, το Εθνικό Θέατρο, η Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής, το Φεστιβάλ Αθηνών και ΔΗΠΕΘΕ, έχει σχεδιάσει και εκτελέσει τα σκηνικά και τα κοστούμια της Τελετής Λήξης Ολυμπιακών Αγώνων, Αθήνα 2004 και του 51ου Διαγωνισμού Eurovision 2006. Επίσης έχει κάνει κοστούμια για όπερα στην Ιταλία και σε θέατρα στην Αγγλία και έχει δουλέψει για το σινεμά και τη διαφήμιση στην τηλεόραση.

ΚΥΝΟΔΟΝΤΑΣ ΔΑΓΚΩΤΟ…

Περιμένατε ότι θα πάει τόσο μπροστά ο «Κυνόδοντας»; Οχι ούτε κατά διάνοια δεν μπορούσαμε να το φανταστούμε. Είναι μια ταινία πολύ low budget, οι συντελεστές δεν πληρωθήκαμε, ξεκινήσαμε όλοι ρισκάροντας. Η αλήθεια όμως είναι ότι από τη στιγμή που βραβεύτηκε στις Κάνννες κατάλαβα ότι θα πάει πολύ καλά γιατί πραγματικά είχε πολύ μεγάλη απήχηση εκεί. Την έζησα από κοντά, δεν ήταν μια τυπική βράβευση. Ο κόσμος όλος ήταν πάρα πολύ θετικός, και το μεγάλο κοινό και οι άνθρωποι του σινεμά.

Τώρα θα πάτε στην Αμερική για τα ΄Οσκαρ; Να σας πω την αλήθεια. Μας καλύπτουν τα αεροπορικά εισητήρια και τη διαμονή μας εκεί αλλά δεν υπάρχουν θέσεις για όλους τους συντελεστές κι εγώ δεν θέλω να πάω και να μην είμαι μέσα στην αίθουσα γιατί θα είναι σα να φτάσω στην πηγή και να μην πιω νερό. Θα τόθελα όμως πάρα πολύ να το ζήσω όλο αυτό. Να είμαι δίπλα στον Γιώργο (Λάνθιμο) που είμαστε συνεργάτες τόσα χρόνια γιατί διαισθάνομαι ότι θα το πάρει το Οσκαρ. Οταν έφτασε να είναι υποψήφια και πήγε στις εννιά ήμουν σίγουρη ότι θα περάσει στις πέντε και τώρα είμαι σίγουρη ότι ο Λάνθιμος θα γυρίσει πίσω με το βραβείο. Γιατί το αξίζει. Είναι μια δουλειά που την ξεχώρισαν ακόμη και οι αμερικανοί που είναι αρκετά πιο συντηρητικοί από τους ευρωπαίους και έχω την αίσθηση ότι το έκαναν για να την ανταμείψουν.

Το «Biutiful» το είδατε; Ναι βεβαίως. Είναι απέναντί μας και αναμφισβήτητα πρόκειται για μια πολύ αξιόλογη ταινία, ο «Κυνόδοντας» όμως έχει να πει κάτι άλλο. Ετσι το βλέπω εγώ και όχι επειδή εργάστηκα για την ταινία. Σ’αυτά τα πράγματα παίρνω πάντα μια απόσταση, μέσα στη δουλειά είμαι πάρα πολύ αυστηρή όλοι οι συνεργάτες μου το ξέρουν.

ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΑΘΑΝΟΥ

 Στον «Κυνόδοντα» δεν προσέχει κανείς τα ρούχα, είναι ένα σύγχρονο έργο που προκαλεί με το περιεχόμενό του, αντίθετα στον (κλασικό) «Συρανό ντε Μπερζεράκ» υπάρχει μια πρόκληση σκηνογραφική/ενδυματολογική. Από που ξεκινάει η δουλειά σας; Το πώς αντιμετωπίζεται ένα έργο από την πλευρά της εικόνας ξεκινάει πάντα και από το πώς θέλει ο σκηνοθέτης να αφηγηθεί την παράσταση. Κι εγώ δεν ξεκίνησα να κάνω κάτι μοντέρνο ή αχρονικό αλλά από την άποψη του σκηνοθέτη. Ο Νίκος Καραθάνος για παράδειγμα ήθελε αυτή τη φορά κάτι διαφορετικό, ήθελε να αφηγηθεί τον Συρανό με έναν πολύ δικό του τρόπο. Από κει πιάστηκα. Η αισθητική της παράστασης προέκυψε καθώς παρακολουθούσα τις πρόβες και μετά από αλεπάλληλες συζητήσεις μαζί του. Κι εγώ από την πλευρά μου δεν ξεκίνησα σχεδιάζοντας μια κατεύθυνση, ήθελα να «κλέψω» από το μυαλό του Νίκου το προς τα που θα το πάμε. Κατάλαβα, λοιπόν, ότι αυτό που ήθελε να στηρίξει ήταν κάτι πολύ προσωπικό και αληθινό, μια ευαισθησία και έναν ύμνο στην αγάπη γενικότερα, όχι μόνο στον έρωτα. Και για να το δείξω όλο αυτό με εικόνες στηρίχθηκα στα ευτελή, σε κάποια πράγματα που είναι δίπλα μας και τα παραμερίζουμε ή τα θεωρούμε δεδομένα όπως αυτές οι κουβέρτες που υπάρχουν στη ζωή μας κατά χιλιάδες, τις βλέπουμε και απλωμένες, να τις πουλάνε στο κέντρο της Αθήνας οι κινέζοι.

Στην παράσταση πάντως προκαλούν έκπληξη όλα αυτά. Οι κινέζικες κουβέρτες, τα παλιομοδίτικα στρώματα, και τα εξτένσιονς στα μαλλιά της Ρωξάνης και του Συρανό. Βγαίνοντας από το θέατρο ακούς διάφορα από τους θεατές, από «αίσχος» για τις φουφούλες – σωβρακάκια των Γασκώνων με τα γυμνά πόδια μέχρι ενθουσιώδη σχόλια για τους «μαγικούς κινούμενους πίνακες που σου φέρνουν στο μυαλό τον Καραβάτζο». Αντλείτε άραγε την έμπνευσή σας από την καθημερινότητα σ΄αυτή την πόλη; Εμπνεόμαι οπουδήποτε και από οτιδήποτε. Αυτό που θα χρησιμοποιήσω για να φτιάξω τις εικόνες μου μπορεί να είναι κάτι απλό, κάτι πολύ προσωπικό, μπορεί νάναι μια ανάμνηση, κάτι που εκείνη την ώρα -από την αγωνία να βρεθεί Αυτές οι κουβέρτες για παράδειγμα που βλέπω έξω από τα κινέζικα μαγαζιά, περνώντας με το αυτοκίνητο από την οδό Σοφοκλέους είναι σαν ένας «κήπος» μέσα στην τρέλα που υπάρχει γύρω γύρω. Και έτσι ακριβώς το αντιμετώπισα στην παράσταση. Οι ηθοποιοί τις ρίχνουν στις πλάτες τους και για τρία δευτερόλεπτα παρουσιάζεται ένας κήπος με κάτι το οποίο δεν είναι τεχνολογικόούτε απαιτεί καμιά φοβερή ευφυία για να το σκεφτείς, είναι μια απλή κουβέρτα με χρώματα και λουλούδια. Για να συνοψίσω, λοιπόν, τον τρόπο που αντιμετωπίζω τη δουλειά μου τελευταία, θα χρησιμοποιούσα τη λέξη απενοχοποίηση, που χαρακτηρίζει τη δουλειά μου τόσο στον Κυνόδοντα όσο και στον Συρανό. Δεν θέλω πια να αναλύω τόσο πολύ με το μυαλό κάτι που μου έρχεται και που μπορεί η λογική μου να το απορρίψει.

Αφήνετε δηλαδή το συναίσθημα να δουλέψει περισσότερο. Το συναίσθημα και το ένστικτο

Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΟΥ

 Από που αρχίζει και που τελειώνει η δουλειά του καλλιτέχνη που σχεδιάζει σκηνικά και κοστούμια ; Δεν ξέρω. Το μόνο που ξέρω είναι ότι αυτό που κάνει ο καθένας από μας είναι η εικόνα μιας παράστασης, η πιο ζωντανή αποτύπωση ενός πράγματος.

Κάνετε δηλαδή ένα διάλογο με το ίδιο το έργο, με τον σκηνοθέτη και με τους ηθοποιούς. Ναι ακριβώς και πολλές φορές κατά κάποιο τρόπο ένας σκηνογράφος σκηνοθετεί επίσης το έργο. Αυτό συμβαίνει όταν είναι πολύ έντονη η δουλειά, όχι χρωματικά, εννοώ όταν είναι πολύ ισχυρή η θέση αυτής της δουλειάς. Γιατί ο σκηνοθέτης δεν διστάζει να βοηθηθεί από το σκηνικό και τα κοστούμια, ίσα ίσα στηρίζεται πάνω σ’αυτά. Οπότε ο σκηνογράφος μπορεί να γίνει ο μεγαλύτερος συνένοχος του σκηνοθέτη. Είναι δηλαδή αυτός που αποτυπώνει την εικόνα όσο περισσότερο γίνεται, αν είναι ευτυχής και η συνεργασία. Γιατί υπάρχουν και συνεργασίες όπου οι δύο συντελεστές διαφωνούν, έχουν άλλη εικόνα, για το ίδιο πράγμα. Αλλά και πάλι κάτι βγαίνει.

Είναι εύκολη δουλειά; Οχι καθόλου. Υπάρχουν σκηνικά πολύ απλά φαινομενικά που μπορεί να τα δει ένας άνθρωπος και να πει, – π.χ. στο «Τρίτο Στεφάνι»- ότι ο σκηνογράφος ασχολήθηκε μόνο μια ημέρα. η δουλειά μας όμως δεν είναι καθόλου απλή. Κατ’αρχάς απαιτεί πολλή κουβέντα με τον σκηνοθέτη και όποιον άλλο συντελεστή έχει κάτι να πει. Μετά, στο πρακτικό μέρος της, έχει πάρα πολύ τρέξιμο και πάρα πολλές συνεννοήσεις με την παραγωγή αν υπάρχει. Στο Εθνικό θέατρο για παράδειγμα η παραγωγή λειτουργεί, υπάρχει κόσμος που σε βοηθάει αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο σε μικρά θέατρα. Εκεί τα κάνουμε όλα μόνοι μας με τους βοηθούς μας. Από το να οργανώσουμε μια μεταφορά μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια για πράγματα ευτελή.

Δεν είναι λοιπόν μια δουλειά γραφείου, όπως μπορεί να φαντάζεται κάποιος. Όχι, δεν είναι μια «κυριλέ» δουλειά, όπως μπορεί να δείχνει μερικές φορές και δεν είναι ούτε για τους μεγάλους, τους καταξιωμένους σκηνογράφους. Από το τρέξιμο, την σακούλα, τη χειρωνακτική επέμβαση δεν γλιτώνεις εύκολα, όσα έργα και να έχεις κάνει, είναι μέρος της δουλειάς αλλά όμως αυτό προσφέρει και μια ηδονή, είναι ωραίο να βάλεις και το χεράκι σου. Από την άλλη πλευρά δεν σας κρύβω μου ότι έχει τύχει να περπατάω φορτωμένη και να σκέφτομαι «Θεέ μου γιατί σ’αυτή την ηλικία κάνω ακόμα αυτό το πράμα και δεν κάθομαι να κάνω κάτι πιο ξεκούραστο και με λιγότερο στρες».

Τι είναι αυτό που σας δημιουργεί αγωνία; Κατ’αρχήν ο σκηνογράφος πρέπει να υπηρετήσει σωστά την παράσταση και να του αρέσει το αποτέλεσμα πράγμα πολύ δύσκολο για ένα καλλιτέχνη ειδικά στο θέατρο. Είναι μια ομαδική δουλειά όπου όλοι καταθέτουμε ένα κομμάτι για να κλείσει το παζλ. Αυτό το κάτι δεν αρχίζει και τελειώνει στον καθένα από μας, είναι να τοποθετηθούν όλα σωστά. Επίσης υπάρχει πάντα η αγωνία του χρόνου, γιατί το deadline μας κυνηγάει, αλλά και η αγωνία του να βολεύουν τα πράγματα τους ηθοποιούς και να τους βοηθάνε. Επιπλέον μερικές φορές υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες που πρέπει να τις λύσουμε. Πρόκειται, δηλαδή, για μια πολυμορφική δουλειά, με πολυπλοκότητα που δεν φαίνεται αλλά υπάρχει. Αυτή βέβαια είναι και η γλύκα της. Ταυτόχρονα όμως δημιουργεί πάρα πολύ άγχος που χρειάζεται να το αντέχεις.

Ποια ήταν η πιο απαιτητική δουλειά που έχετε κάνει μέχρι σήμερα; Είναι πολύ δύσκολο να απαντήσω γιατί κάθε μια έχει τη δική της προσωπικότητα και τις δικές της επιμέρους απαιτήσεις. Κάθε μια κρύβει ένα δικό της πρόβλημα το οποίο κάποια στιγμή βγαίνει στην επιφάνεια και τότε πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ποσοτικά όμως και από πλευράς deadline θα έλεγα ότι η πιο δύσκολη μέχρι στιγμής ήταν τα κοστούμια της τελετής λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Ηταν κάτι πολύ μεγάλο, της μιας φοράς και με πολύ στρες. Σε τέτοιες δουλειές δεν υπάρχει ευκαιρία για επανάληψη και διόρθωση, ούτε μπορείς να πεις στον σκηνοθέτη «Αχ Γιάννη Χουβαρδά μου, μπορούμε να πάμε μια μέρα μετά;» Είναι κάτι απόλυτο. Από την άλλη πλευρά έχω κάνει και πολύ μικρές δουλειές με μεγάλες δυσκολίες που μπορεί να οφείλονταν ακόμη και στο ότι είχα να αντιμετωπίσω τη δική μου ανασφάλεια. Οπως π.χ. κάποιες δουλειές στον Εξώστη του θεάτρου Αμόρε. Οταν έκανα το «shopping and fucking» με τον Θωμά τον Μοσχόπουλο περάσαμε πολύ μεγάλες αγωνίες, το ίδιο συνέβη και πρόσφατα στη «Μαιρούλα», ας πούμε. Χωρίς βέβαια να είναι αγωνίες αντιπαθητικές. Θέλω να πω ότι η δυσκολία που αντιμετωπίζει κανείς σε ένα έργο δεν ξέρει καν από που θα προέλθει.

Τι άλλο κάνετε φέτος; Μια παιδική παράσταση στο θέατρο Πόρτα σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου. Είναι ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον έργο, μια παράσταση που αξίζει να τη δουν τα παιδιά γιατί προκαλεί σκέψεις. Δουλεύω επίσης με τον Φωκά Ευαγγελινό για τις τελετές έναρξης και λήξης των Special Olympics.

Πόσες δουλειές κάνετε το χρόνο; Τρεις το λιγότερο, αν και παλιότερα υπήρξαν χρονιές που έχω κάνει και οκτώ. Εξαρτάται από τις αντοχές που έχει ο καθένας την εποχή που του τυχαίνει κάτι, αλλά και από το ενδιαφέρον που του προκαλεί ένα έργο για να το αναλάβει. Μερικές φορές δεν μπορείς να αντισταθείς. Εξάλλου δύσκολα θα πεις όχι σε κάποιον φίλο και με τους περισσότερους συνεργάτες έχουμε γίνει φίλοι πια. Υπάρχουν όμως και καθαρά βιοποριστικοί λόγοι που μας ωθούν. Χρειάζεται πια να κάνεις πολλές δουλειές ταυτόχρονα για να τα βγάλεις πέρα οικονομικά. Κατά τα άλλα και κρίση υπάρχει και ανασφάλεια έχουμε όπως όλος ο κόσμος.

Το θέατρο όμως ανθίζει αυτή την εποχή. Ναι είναι αλήθεια και αυτό για μένα είναι τρομερά συγκινητικό. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόση χαρά ένιωσα, όταν είδα εκατοντάδες να περίμενουν έξω από το Εθνικό να μπουν για να δουν το έργο μας. Εγώ είχα πάει εκείνη την ημέρα στη γενική πρόβα του Πλατόνοφ και κατεβαίνοντας την Αγίου Κωνσταντίνου είδα ένα θέατρο ολόφωτο με πάρα πολύ κόσμο μέσα και έξω. Ενιωσα τόσο καλά εκείνη τη στιγμή και σκέφτηκα, αχ τι ωραία, αυτό που κάνουμε λειτουργεί. Στο θεατρικό μας μικρόκοσμο μπορεί να κάνουμε και πράγματα για το μεταξύ μας, φέτος όμως είναι μια χρονιά που ο κόσμος μοιάζει σα να διψάει θεατρικά. Και έτσι τελικά νιώθεις ότι είσαι χρήσιμος.

Αυτή είναι η ηθική ανταμοιβή, γιατί ακούγεται ότι δεν είναι και πολλά τα χρήματα που κερδίζουν οι σκηνογράφοι. Ακριβώς έτσι είναι και συμβαίνει σε όλους. Ακόμη και συναδέλφοι που μπορεί να είναι μεγαλύτεροι και φτασμένοι αν δεν έχουν τουλάχιστον τέσσερις δουλειές το χρόνο δεν μπορούν να ζήσουν απλά, δεν μιλάμε για τρέλες. Και κάνουμε όποια δουλειά μας προκύψει. Εγώ έχω δουλέψει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχω κάνει μικρές και μεγάλες δουλειές, ανεξάρτητα όμως από το αν πρόκειται για μια ξένη όπερα ή ένα διαφημιστικό για κέικ και για τούρτα παγωτό –και έχω κάνει διαφημιστικά με τον Λάνθιμο και με τον Ντένη Ηλιάδη, τις αντιμετωπίζω όλες με πολύ μεγάλη ευθύνη. Δεν υποτιμώ τίποτα. Θεωρώ επίσης ότι μέχρι στιγμής στάθηκα τυχερή γιατί μπόρεσα να κρατήσω τις επιλογές μου και δεν χρειάστηκε να δουλέψω σε κάτι που δεν ήθελα, τώρα με την κρίση όμως δεν ξέρουμε που θα μας πάνε τα πράγματα κaι δεν θέλω να κάνω καθόλου την έξυπνη.

ΤΑ ΕΦΟΔΙΑ

Εχετε δουλέψει με σπουδαίους καλλιτέχνες και τώρα που γίνεται κάτι φρέσκο και καινούργιο, είσαστε πάλι μέσα σ’ αυτό. Ναι και σ’αυτό στάθηκα τυχερή. Γιατί βρέθηκα να συνεργάζομαι για μια παράσταση με σκηνοθέτες και ηθοποιούς που πάντα θαύμαζα και θαυμάζω και είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους, δηλαδή «άλλης σχολής», όπως ο Λευτέρης Βογιατζής και ο Σταμάτης Φασουλής, που έχουν και οι δύο ένα πολύ μεγάλο έργο πίσω τους. Αυτό όπως και το να ντύσεις κάποιους ηθοποιούς που θεωρείς ότι είναι μύθοι και γενικά το να έρθεις κοντά με τέτοιους ανθρώπους μπορεί κάποιος να το θεωρεί αυτονόητο αλλά δεν είναι. Μέσα μας, δηλάδη πάντα είμαστε και λίγο παιδιά.

Σας ωφέλησαν οι σπουδές ηθοποιίας και ζωγραφικής; Σίγουρα ήταν πάρα πολύ χρήσιμες, μια τζούρα από την ζωγραφική, μια τζούρα από την υποκριτική παίξανε κι αυτές το ρόλο τους και παίζουν ακόμα γιατί είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις σ’αυτή τη δουλειά πως νιώθει ο άλλος πάνω στο σανίδι.

Ποιοι ήταν οι δάσκαλοί σας; Δάσκαλοί μου στη ζωγραφική υπήρξαν ο Μίμης Κοντός που έχει πεθάνει και ο Βαγγέλης Δημητρέας, στο θέατρο όμως δάσκαλό μου θεωρώ τον Διονύση Φωτόπουλο.

Τον μιμηθήκατε; Όχι, δεν νομίζω ότι μπήκα στη διαδικασία να τον μιμηθώ, γιατί δεν γίνεται κιόλας αυτό, υπάρχει μέσα μου σαν ένα φανταστικό ον το οποίο μου δίδαξε πολύ γλαφυρά τι σημαίνει αυτή η δουλειά αλλά και γενικότερα τι σημαίνει θέατρο και συμμετέχω στον κόσμο του θεάτρου. Δάσκαλό μου τέλος θεωρώ και τον Θωμά Μοσχόπουλο που έχει προσφέρει τόσα πολλά πράγματα σ’αυτή τη χώρα.

Σας ευχαριστώ πολύ. Κι εγώ σας ευχαριστώ και θέλω να σας πω ότι πέρασα πολύ καλά μιλώντας μαζί σας.

Πηγή: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=84&artid=4619741

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s