Γυμνές χωρίς ενοχές

στις

Οι γυναίκες γδύνονται μπροστά στον φωτογραφικό ή κινηματογραφικό φακό. Το κάνουν με άνεση  ή με δυσκολία; Μόνο για επαγγελματικούς λόγους  ή και από ναρκισσισμό; Σίγουρα πάντως σημαντικό ρόλο παίζουν η ηλικία, η αυτοπεποίθηση και η συμφιλίωση με το σώμα τους.

Με το που βγαίνουν από την κούνια τους, τα μωρά μπαίνουν στο παιχνίδι του γυμνού. Η παιδική γύμνια άλλωστε θεωρείται απόλυτα «χαριτωμένη» και «αξιολάτρευτη».  Κι όμως, όταν γίνονται 3-4 ετών τα κοριτσάκια αρχίζουν ξαφνικά να ντρέπονται. Ανακαλύπτουν την έννοια της αιδούς, υπακούοντας στις πρώτες επιταγές της κοινωνίας. Η σχέση των γυναικών με το σώμα τους αλλάζει μαζί με αυτό.

Η εφηβεία – όπως και τα γηρατειά αργότερα – είναι η πιο δύσκολη ηλικία όσον αφορά την έκθεση του γυμνού σώματος στο βλέμμα των άλλων. Είναι περίοδος που χαρακτηρίζεται από έλλειψη αυτοπεποίθησης, παρ’ όλα αυτά όμως και παρά τη δυσφορία που αισθάνονται, τα νεαρά κορίτσια ντύνονται προκλητικά. Γιατί;

Σύμφωνα με τον Ζαν – Κλοντ Κάουφμαν, κοινωνιολόγο και ερευνητή στο Εθνικό Κέντρο Ερευνών της Γαλλίας, «τις οδηγεί κάτι πολύ ακαθόριστο, εσωτερικό, προσωπικό, που συνδέεται με την άνεση και την αυτοεπιβεβαίωση του ολοκαίνουργιου “εγώ”, το οποίο μέσα από αυτή τη διαδικασία ισχυροποιείται».

Ανάμεσα στα 30 και τα 40 εμφανίζεται μια καινούργια ανησυχία για το τέλος της νιότης και της λάμψης της ομορφιάς. Η γυναίκα νιώθει πως γερνάει, πράγμα που θα ήταν ανυπόφορο αν δεν υπήρχε η χειροπιαστή απόδειξη μιας νεότητας που είναι ακόμα ζωντανή και εξαιρετικά πολύτιμη για να μένει κρυφή. Γδύνεται με μεγαλύτερη ευκολία και το χαίρεται. Μέσα σ’ αυτή τη «γιορτινή» ατμόσφαιρα κυριαρχεί φυσικά το παιχνίδι της γοητείας. Ενα παιχνίδι κυρίως για τις ίδιες, αφού το βλέμμα των άλλων είναι ένας τρόπος για να βλέπουν τον ίδιο τους τον εαυτό.

ΜΕ ΤΟΛΜΗ ΚΑΙ ΓΟΗΤΕΙΑ 

Πώς νιώθει μία γυναίκα όταν φωτογραφίζεται γυμνή; Η δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζέιν Σίλινγκ το έκανε δύο φορές για τις ανάγκες ενός άρθρου με αυτό το θέμα αλλά και για το εξώφυλλο του τελευταίου βιβλίου της.

Περπατάει νωχελικά πάνω στις ψηλοτάκουνες γόβες της , σκεπάζει τους γοφούς της με τη διάφανη κουρτίνα, κοιτάζει με λάγνο βλέμμα τον φακό. Μια δυνατή βότκα από το μίνι μπαρ τη βοηθάει να ξεχάσει ερωτήματα του τύπου «τι στον διάολο κάνω τώρα εγώ εδώ πέρα», όπως και ότι είναι θεόγυμνη μέσα σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου. Την ώρα που ανάβουν τα φλας και αρχίζει να βγάζει παιχνιδιάρικα το πανάκριβο γαλλικό σλιπάκι της, η Τζέιν σκέφτεται μόνο ότι είναι η πιο σέξι γυναίκα του πλανήτη.

Εχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε. Oι καλλιτεχνικές φωτογραφίες όμως θυμίζουν στην Τζέιν Σίλινγκ εκείνο το συναρπαστικό πρωινό που γυμνώθηκε μπροστά στον φακό. Μερικοί συνάδελφοί της την είχαν προειδοποιήσει ότι η γυμνή έκθεσή της θα μπορούσε να τη βλάψει επαγγελματικά, τώρα πια όμως η αγγλίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας ξέρει ότι είχαν άδικο. Αλλωστε δεν ήταν η πρώτη που το έκανε.

Η φεμινίστρια συγγραφέας Ζερμέν Γκριρ – που πόζαρε μόνο με τα εσώρουχα το 1974 – ήταν από τις πρώτες γυναίκες εκτός καλλιτεχνικού χώρου που έβγαλε τα ρούχα της μπροστά στον φακό. Στις μέρες μας εξάλλου είναι μάλλον απίθανο να υπάρχει σελέμπριτι που δεν έχει ποζάρει γυμνή ή ημίγυμνη  ενώ όλο και περισσότερες κοινές θνητές μπαίνουν καθημερινά στο παιχνίδι.

«Γιατί άραγε τόσο πολλές γυναίκες γδύνονται μπροστά στην κάμερα; Για μερικές υπάρχει το κίνητρο ότι έχουν κάτι να πουλήσουν, τι είναι αυτό όμως που γοητεύει όλες εμάς τις υπόλοιπες;», αναρωτιέται η Σίλινγκ. Την απάντηση της την έδωσε η Κλέαρ Παρκ που τη φωτογράφισε: «Συχνά επιθυμούν να κρατήσουν μια φευγαλέα στιγμή, όπως όταν είναι έγκυοι ή θέλουν να θυμούνται το σώμα τους στα πιο ωραία του. Ενώ πολλές γοητεύονται απλώς και μόνο από το γεγονός ότι θα σταθούν γυμνές μπροστά στην κάμερα», λέει η βραβευμένη φωτογράφος.

Συμφιλίωση με το σώμα

Η φεμινίστρια Ζερμαίν Γκριρ

Αφού άκουσαν τις περιγραφές της για την εμπειρία της, πολλές γνωστές της Σίλινγκ αποφάσισαν να τη μιμηθούν. Η Ρέιτσελ Τζόνσον, συντάκτρια του περιοδικού «The lady» και αδελφή του συντηρητικού δημάρχου του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον, η οποία παραδέχεται ότι της αρέσει να επιδεικνύει το σώμα της, έχει φωτογραφηθεί δύο φορές γυμνή, τη μία φορά μάλιστα από την Παρκ όταν ήταν έγκυος. Αυτή εξάλλου ήταν και η εμπειρία που της προσέφερε μεγάλη ικανοποίηση.

Στο τελευταίο της βιβλίο με τίτλο «Σώματα» η ψυχαναλύτρια Σούζι Oρμπαχ περιγράφει την τυραννία της δυτικής κουλτούρας, που μας πιέζει να είμαστε τόσο body conscious ώστε να κινδυνεύουμε να χάσουμε την επαφή μας με το σώμα μας στη φυσική του μορφή. Κατά τη γνώμη της,η γυμνή φωτογράφιση είναι «μια απόπειρα των γυναικών να βιώσουν το κληρονομικό τους δικαίωμα, να νιώσουν δηλαδή εντάξει μέσα στο σώμα τους».

Αυτό παραδέχεται και η Πέλινγκ, ένα εικοσάχρονο βουλιμικό κορίτσι. Λέει ότι ένιωσε πως ήταν σε ειρήνη με το σώμα της όταν φωτογραφήθηκε γυμνή από την Κίρκι Χάμιλτον. Γιατί το έκανε; «Ηθελα να γιορτάσω το γεγονός ότι δεν μισώ το σώμα μου».

Για την Ντανιέλα Μπέρναμ οι γυμνές πόζες της, οι «φωτογραφίες του μπουντουάρ» όπως τις ονομάζει η Σίλινγκ στο άρθρο της στους «Tάιμς» του Λονδίνου, ήταν ένα γαμήλιο δώρο στον άνδρα της. Ηταν μία απόφαση πάθους: «Ημουν 27 χρονών και καιγόμουν από έρωτα», λέει,        «Ποζάροντας γυμνή ένιωσα σέξι με έναν άλλον τρόπο. Oταν πιέσεις τον εαυτό σου να αυτοαποκαλυφθεί, συνειδητοποιείς πράγματα για σένα την ίδια που σε εκπλήσσουν».

Σημαντικά τα κομπλιμέντα
Η Χάμιλτον, η οποία φωτογράφισε στη Νέα Υόρκη διακόσιες γυμνές γυναίκες ηλικίας μεταξύ 20 και 60 ετών, λέει ότι στην αρχή έχουν πολλές αναστολές, που περνάνε όμως όταν δείξουν τις φωτογραφίες τους σε φίλους και συγγενείς. Μόλις αρχίζουν τα κομπλιμέντα βλέπουν τον εαυτό τους με άλλη οπτική. Η Ρέιτσελ Τζόνσον ωστόσο έκρυψε τις φωτογραφίες της στο συρτάρι (δημοσιεύτηκαν τελικά στο περιοδικό «Easy living») για λόγους οικογενειακούς, όπως ομολογεί.

Η Σίλινγκ όμως που ζει με τον γιο της δεν έχει τέτοια προβλήματα.  Ετσι όταν πέρυσι την άνοιξη τη ρώτησε η εκδότριά της αν έχει κάποια ιδέα για το εξώφυλλο του καινούργιου της βιβλίου – σχετικά με τη μέση ηλικία – απάντησε ναι: «Νομίζω πως πρέπει να είμαι εγώ χωρίς ρούχα». Η έμπνευσή της δεν ήταν ουρανοκατέβατη.

Η Σιμόν μπροστά στον καθρέφτη, 1952

Η Σίλινγκ έκανε πέντε χρόνια για να γράψει το βιβλίο της «Η άγνωστη στον καθρέφτη» που μόλις κυκλοφόρησε στην Αγγλία και το πώς θα είναι το εξώφυλλο την απασχόλησε τουλάχιστον τα τρία από αυτά. Η ιδέα τής ήρθε όταν είδε μια φωτογραφία της Σιμόν ντε Μποβουάρ – στον «Nouvel Observateur».

Τελικά τη μεγάλη ημέρα της φωτογράφισης πρώτη έφτασε η φωτογράφος Όντρεϊ Μπαρντού. Εξαιρετικά σοβαρή και πολύ καλά προετοιμασμένη είχε καταλάβει ακριβώς τι είχε στο μυαλό της η Σίλινγκ, πράγμα που καθησύχασε απολύτως τη συγγραφέα. Ηξερε ότι όλα θα πάνε καλά.

Μέχρι τότε νόμιζε ότι η στιγμή που θα έπρεπε να σταματήσει να μιλάει και να βγάλει τα ρούχα της θα ήταν πολύ δύσκολη και αμήχανη. Στην πραγματικότητα όμως όλοι ήταν απασχολημένοι με αυτή καθαυτή τη διαδικασία της φωτογράφισης. Ετσι το μοντέλο ξέχασε ότι επί πέντε ώρες δεν φορούσε απολύτως τίποτα.

Παρ’ όλο που όσοι ήταν παρόντες εκείνη την ημέρα – ο καλλιτεχνικός διευθυντής του εκδοτικού οίκου, ο βοηθός της φωτογράφου, ο διερμηνέας – ήταν όλοι άνδρες. «Νιώθεις ένα σοκ όταν βλέπεις την εικόνα του εαυτού σου» γράφει αργότερα στους «Τάιμς» του Λονδίνου περιγράφοντας τη φωτογράφιση: «Το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα και την εικόνα που έχεις στο μυαλό σου μπορεί να είναι τεράστιο».

Τελικά όταν το τυπωμένο βιβλίο έφτασε στα χέρια της ένιωσε αγωνία. Αναρωτήθηκε μήπως είχε κάνει λάθος όταν ξαφνικά άκουσε τον γιο να λέει: «Πωπώ, δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι είσαι τόσο αδύνατη. Φαίνονται όλα σου τα κόκαλα». Είπε δηλαδή αυτό ακριβώς που θα ήθελε να ακούσει μια μεσόκοπη γυναίκα και με το οποίο συμφωνούν αναμφισβήτητα οι γυναίκες κάθε ηλικίας.

Η γνώμη της ψυχολόγου
 
Δρ Τσαμπίκα Μπαφίτη,
κλινική ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

ΤΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ
Με την επικράτηση της χριστιανικής θρησκείας καλλιεργήθηκαν οι σεξουαλικές αναστολές, ενώ στη ρωμαϊκή εποχή υπήρχε μεγάλη απελευθέρωση που έφτανε συχνά σε υπερβολές και ακρότητες. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο άρχισε να υιοθετείται ως κοινωνικός κανόνας το ότι είναι ντροπή να εκτίθενται τα γεννητικά όργανα.

Αυτή η πεποίθηση επί αιώνες καλλιέργησε την αίσθηση της ντροπής. Γι’ αυτό για πολλούς το γυμνό είναι ταμπού. Επίσης, σε μια εποχή σαν τη σημερινή, που δίνεται μεγάλη έμφαση στην εικόνα και στο να είναι τέλειο και αψεγάδιαστο το σώμα μας, οι γυναίκες που αισθάνονται ότι έχουν κάποιες ατέλειες έχουν μεγαλύτερη συστολή στο να γδυθούν απ’ ό,τι οι γυναίκες που αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια για το σώμα τους.

Επίσης, σημαντικό ρόλο παίζει και το κατά πόσο διαπαιδαγωγήθηκαν με μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική εικόνα τους και με αυστηρότητα ως προς το ήθος τους. Γι’ αυτό και για άλλες γυναίκες είναι πιο εύκολο να αποκαλύπτουν ορισμένα σημεία του σώματός τους παρά να μένουν εντελώς γυμνές.

Το κατά πόσο μια γυναίκα θα αποφασίσει να ποζάρει γυμνή έχει να κάνει με το πόσο ισχυρές είναι οι ηθικές της αναστολές, με το πόσο εκτεθειμένη θα αισθανθεί και με το πόσο σίγουρη είναι για το σώμα της. Αυτές που αρέσκονται στο να ποζάρουν γυμνές διαθέτουν περισσότερα ναρκισσιστικά στοιχεία, θέλουν να βρίσκονται στο επίκεντρο και να προκαλούν την προσοχή, αφού θεωρούν ότι το δικαιούνται. Στην ουσία, έχουν εσωτερικά μεγάλη ανασφάλεια και έχουν ανάγκη την προσοχή και να νιώσουν ότι είναι σημαντικές για τους άλλους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s