Χαλάρωση

στις

Το ζητούμενο είναι η χαλάρωση. Πού και πώς όμως θα τη βρεις όταν στην εποχή μας των μεγάλων ταχυτήτων η ηρεμία τείνει να γίνει άπιαστος στόχος;

Μπορεί ο Κίπλινγκ να έγραψε στο «Αν»: «Αν μπορείς να κρατάς την ψυχραιμία σου όταν οι άλλοι χάνουν τη δική τους…», όμως ήταν εύκολο να το λέει ο ποιητής τότε που κανένας δεν τον υποχρέωνε να κοιτάζει κάθε πέντε λεπτά τα μέιλ του και να στέλνει κείμενα μέσω φέισμπουκ και τουίτερ.

Ενώ όμως όλοι θέλουμε να χαλαρώσουμε κανένας δεν κάνει ένα βήμα πίσω. Προσωπικά, το έμαθα στην πράξη και μάλιστα με τον πιο σκληρό τρόπο αφού στη ζωή μου έπαθα υπερκόπωση περισσότερες από μία φορά.

Το ανοσοποιητικό μου σύστημα κατέρρευσε και αρρώστησα υπακούοντας σε μια εξωτερική φωνή (του διευθυντή) που μου έλεγε «γράψε κι άλλο» και ταυτόχρονα σε μια εσωτερική δική μου φωνή που με παρότρυνε να το κάνω.

Οι δημοσιογράφοι το ξέρουν καλά αυτό. Η είδηση δεν κοιμάται ποτέ, είναι πάντα εκεί και περιμένει να την αρπάξεις και να την μεταδόσεις πρώτος, να την πλάσεις με τα δικά σου λόγια, να την παρουσιάσεις στο κοινό αλλιώς.

Υποσχέθηκα στον γιατρό μου ότι θα βρω τρόπους να καταπολεμήσω το άγχος μου και μάλιστα χωρίς φάρμακα, έκοψα το τσιγάρο, τους καφέδες, τα ποτά και τα ξενύχτια, όμως ήμουν επίσης αποφασισμένη να συνεχίσω να δουλεύω, να διαβάζω, να σπουδάζω ακάθεκτη, όπως δηλαδή όλοι όσοι έχουν δοκιμάσει την γλυκιά εξάρτηση της αδρεναλίνης.

Στο κάτω κάτω είναι όλα αυτά που αγαπώ, όταν πεθάνω θα έχω όλο τον καιρό να ηρεμήσω, σκεφτόμουν. Γίνεται όμως να τα συνδυάσεις και τα δύο; Να μην «καείς» από την πολύ δουλειά αλλά αντίθετα να τη μετατρέψεις σε φλόγα, σε κινητήρια δύναμη και ενέργεια; Η γνώμη μου είναι πως ναι.

Το δικό μου τρικ είναι να σπάω την πολυάσχολη ημέρα σε πολλά κομμάτια με μικρές οάσεις ηρεμίας ανάμεσά τους. Ακολουθώ επίσης τις οδηγίες του δρ. Ντάνιελ Ζίγκελ ο οποίος συνταγογραφεί στους ασθενείς του αεροβική γυμναστική και διαλογισμό: «Το πρώτο που κάνω στο ιατρείο μου είναι να βεβαιωθώ ότι οι πελάτες μου και ειδικά τα παιδιά έχουν όλες τις απαραίτητες κοινωνικές σχέσεις, τον ύπνο που χρειάζονται, την κατάλληλη τροφή, αρκετό ελεύθερο χρόνο και ότι ασκούνται. Στις περισσότερες περιπτώσεις όταν οι άνθρωποι αλλάζουν τρόπο ζωής τα συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης περνάνε και δεν χρειάζονται καν φαρμακευτική αγωγή» μου είπε ο διάσημος αμερικανός ψυχίατρος, ψυχοθεραπευτής και νευροβιολόγος που ήρθε στην Αθήνα καλεσμένος από το Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων και μίλησε για το πώς συνδέονται και αλληλεπιδρούν νους, εγκέφαλος και ανθρώπινες σχέσεις.

«Εχετε επηρεαστεί από ανατολικές φιλοσοφίες;» τον ρώτησα. «Ενδιαφέρομαι για τις δυτικές και τις ανατολικές θρησκείες και φιλοσοφίες και γενικότερα για κάθε τι που άλλοι άνθρωποι έχουν διερευνήσει γιατί με ενδιαφέρει να μάθω πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Νομίζω λοιπόν ότι υπάρχει πάρα πολλή σοφία σε κάθε έντιμη προσπάθεια για αυθεντική κατανόηση της αλήθειας. Επιπλέον, χρησιμοποιώ τεχνικές γιόγκα, διαλογισμού και προσευχής. Το θέμα δεν είναι από που προέρχονται αυτές οι τεχνικές αλλά το πώς ανοίγουν ένα παράθυρο στην αλήθεια και πόσο βοηθητικές είναι στο να ανακουφίσουν τον ανθρώπινο πόνο.»

Του ζήτησα επίσης μια συμβουλή για το ευζήν μας. «Δεν μου είναι οικείος ο τρόπος της οικογενειακής ζωής των ελλήνων, έχω ακούσει όμως ότι υπάρχει ένα εκτεταμένο οικογενειακό δίκτυο με στενές σχέσεις πράγμα που θεωρώ εξαιρετικό. Στην Ελλάδα, όπως και τις υπόλοιπες Μεσογειακές χώρες υπάρχουν πολύ χαμηλά ποσοστά ψυχικών παθήσεων, πράγμα που θεωρούμε ότι οφείλεται στην οικογενειακή ζωή και την κουλτούρα αυτών των οικογενειών και όχι στον καλό καιρό και τις ομορφιές της Μεσογείου. Αυτό συμφωνεί με έρευνες για πληθυσμούς με άλλες πολιτισμικές αξίες που δείχνουν ότι όσο περισσότερες κοινωνικές σχέσεις έχεις τόσο πιο υγιής είσαι. Στις ΗΠΑ π.χ. υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που έχουν αποσυνδεθεί, δεν έχουν ούτε οικογενειακές σχέσεις ούτε ένα εκτεταμένο κοινωνικό δίκτυο που θα μπορούσε να τους υποστηρίξει. Είναι λοιπόν πάρα πολύ σημαντικό για όλους μας να μένουμε συνδεδεμένοι με άλλους ανθρώπους στη διάρκεια όλης της ζωής μας.»

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

«Όπως ακριβώς η στοματική υγιεινή απαιτεί να βουρτσίζουμε καθημερινά τα δόντια μας, έτσι και ο διαλογισμός είναι ένα είδος υγιεινής του εγκεφάλου, που καθαρίζει και δυναμώνει τις συνδέσεις των συνάψεων στον εγκέφαλο» υποστηρίζει ο διάσημος ψυχίατρος και νεύρο-βιολόγος δρ Ντανιελ Ζίγκελ και προτείνει «τρία λεπτά διαλογισμού που αρκούν καθημερινά για να «αερίζουμε» τον εγκέφαλό μας».

· Σε ένα ήσυχο δωμάτιο καθίστε αναπαυτικά και κλείστε τα μάτια σας.

· Για περίπου ένα λεπτό παρατηρήστε τι συμβαίνει στο σώμα σας. Νιώθετε βάρος; Καταγράψτε κάθε κίνηση που κάνετε.

· Για άλλο ένα λεπτό, αναπνεύστε αργά και βαθιά. Καθώς εκπνέετε μην προσπαθείτε να αλλάξετε τίποτα ή να κάνετε κάτι. Μην ανησυχείτε για τις διάφορες σκέψεις που περνάνε από το μυαλό σας.

· Ακούστε τους ήχους γύρω σας και μέσα σας. Μην προσπαθείτε να τους αναγνωρίσετε, απλά ακούστε τους. Επικεντρωθείτε στο κενό ανάμεσα στους ήχους. Παρατηρήστε πάλι το σώμα σας και μετά ανοίξτε σιγά σιγά τα μάτια σας.

΄Ασκηση χαλάρωσης

Για να μπορούμε να χαλαρώνουμε σωματικά με τα πρώτα κιόλας σημάδια του άγχους, η Nadine Fleiszman (συμβούλος συμπεριφοράς και προπονήτρια αθλητών ειδική στη χάλαρωση) και η Mona Marcy (διευθύτρια τμήματος πελατών σε διαφημιστική εταιρεία) στο βιβλίο τους «No Stress, Αναπνεύστε βαθιά, δίωξτε το άγχος» συμβουλεύουν να εκτελούμε καθημερινά μια άσκηση χαλάρωσης. Η άσκηση που ακολουθεί μπορεί να εφαρμοστεί θεραπευτικά μετά ακριβώς από μια δύσκολη κατάσταση (οπότε αρκούν 3 λεπτά) ή προληπτικά (10 – 15 λεπτά την ημέρα για μια εβδομάδα), τη στιγμή δηλαδή που αρχίζει κάποιος να νιώθει μυϊκή ένταση. Η άσκηση μπορεί να γίνει όπου κι αν βρίσκεστε.

 · Τεντώστε όλα τα μέλη του σώματος σας σαν γάτα, κάντε γκριμάτσες, χασμουρηθείτε

· Καθίστε στην καρέκλα έτσι ώστε να αισθάνεστε ότι στηρίζονται οι γλουτοί, το πίσω μέρος των μηρών και η ράχη σας.

· Κλείστε τα μάτια, επικεντρωθείτε στην αναπνοή σας, συνειδητοποιήστε τον ρυθμό, την ένταση, τον τρόπο με τον οποίο αναπνέετε.

· Επειτα μεταφέρετε την προσοχή σας σε όλα τα μέλη του σώματός σας που στηρίζει η καρέκλα και το πάτωμα, αρχίζοντας από τις πατούσες.

· Σφίξτε και χαλαρώστε με τη σειρά πολλές φορές κάθε μέλος του σώματός σας (πρώτα τις πατούσες, μετά τους γλυοτούς, έπειτα τους ώμους και τέλος τοπρόσωπο).

· Συγκεντρώστε ξανά την αναπνοή σας, φροντίστε να είναι βαθιά, ήρεμη και αρμονική.

· Τεντωθείτε. Χασμουρηθείτε. Ανοίξτε τα μάτια.

 Αντιμετωπίστε το χαλαρά

 · Καθυστερημένοι στη σύσκεψη

Πριν μπείτε στο γραφείο, χαλαρώστε τους ώμους σας ώστε να φύγει η ένταση, δώστε λίγο χρόνο στην αναπνοή σας μέχρι να γίνει κανονική και μετά αναρωτηθείτε: Πότε συμφωνήθηκε κάτι πολύ σημαντικό στην αρχή του μίτινγκ;

· Αντιμέτωποι με δυσαρεστημένους πελάτες

Είναι μια κατάσταση που εξ ορισμού δημιουργεί διπλό άγχος. Προκαλεί αφενός αίσθημα αδυναμίας, απάθειας και αδικίας αφού στην πραγματικότητα επιβάλλεται από μια εξουσία (του πελάτη) συχνά επιθετική η οποία επιπλέον είναι και νόμιμη αφετέρου φόβο μήπως χάσεις το συμβόλαιο ή ακόμα χειρότερα τον ίδιο τον πελάτη. Αν μιλάτε στο τηλέφωνο μαζί του καθήστε άνετα στο κάθισμά σας και αφήστε τον να εκτονώσει τον θυμό του. Πριν δοκιμάσετε να τον κάνετε να σας ακούσει και να σας επιτρέψει να προτείνετε λύσεις, ακούστε τον προσεκτικά και μη συγχέετε τον άνθρωπο (άντρα ή γυναίκα) με τον επαγγελματία (πελάτη, προμηθευτή). Η δυσαρέσκειά του δεν σας αφορά προσωπικά. Διώξτε την πίεση που δέχεστε με αναπνοές και χαλάρωση των μυών, δημιουργήστε μια ήπια ατμόσφαιρα, που μειώνει τις εντάσεις και περιορίζει τη δυσκολία επικοινωνίας. Αν χαμηλώστε την ένταση της φωνής σας και επιβραδύνετε τον ρυθμό της ομιλίας σας ίσως ηρεμήσει. Αντίθετα αν του απαντήσετε στον ίδιο τόνο και εξίσου έντονα θα εκνευριστεί περισσότερο και η συζήτηση θα καταλήξει σε καυγά. Μετά από μια τόσο πιεστική κατάσταση, βγείτε λίγο έξω να πάρετε αέρα και να εκτονωθείτε φωνάζοντας, τραγουδώντας, περπατώντας, τρέχοντας, δηλαδή με μια δραστηριότητα που θα σας ξαναδώσει ενέργεια.

· Τρένα και πτήσεις που αργούν

Εχετε την επιλογή ενός εκρηκτικού ξεσπάσματος οργής που μπορεί να βλάψει τις αρτηρίες σας ή να αφήσετε το σώμα και το πνεύμα σας να χαλαρώσουν. Σε πρόσφατη μελέτη του «European Heart Journal» αναφέρεται ότι οι ώρες αιχμής στις μετακινήσεις ειδικά τις Δευτέρες είναι οι πιο στρεσογόνες για την καρδιά. Αξιοποιείστε το χρόνο για να κάνετε μια άσκηση χαλάρωσης.

· Κλήση για παράνομο παρκάρισμα

Συμβαίνει μερικές φορές. Η εντιμότητα, όμως, είναι νόμος του σύμπαντος που ισχύει και για το παρκάρισμα. Αντί να μελαγχολείτε για το γεγονός ότι σας πιάσανε και πρέπει να πληρώσετε την κλήση σκεφτείτε πόσες φορές έχετε παρκάρει παράνομα χωρίς συνέπειες.

· Μετακόμιση

Κατά κοινή ομολογία, θεωρείται το τρίτο πιο στρεσογόνο γεγονός στη ζωή μας μετά το θάνατο και το διαζύγιο. Αφήστε λοιπόν κατά μέρος τις λεπτομέρειες και δοκιμάστε αυτή την τελετουργία: Αφού αδειάσετε ένα δωμάτιο, ανάψτε ένα κερί και περπατήστε γύρω γύρω αγγίζοντας με το δάχτυλό σας τους τοίχους. Ανακαλέστε τις καλύτερες στιγμές που είχατε μέσα στο χώρο αυτό. Κατόπιν προβάλετε αυτό το συναίσθημα στο νέο σας σπιτικό και σβήστε το κερί. Ετσι, θα έχετε νιώσει ειρηνικά, θα έχετε «γλυκάνει» τα δωμάτια πριν μπουν οι επόμενοι ένοικοί τους και θα έχετε αρχίσει να επεξεργάζεστε την εγκατάστασή σας στο καινούργιο σπίτι.

Σύγκρουση στον εργασιακό χώρο

Στο βιβλίο του «Αντίο στο άγχος, ναι στη χαρά της ζωής» (εκδόσεις Ψυχογιός) ο ψυχίατρος Νταβίντ Σερβάν- Σρεμπέρ εξηγεί πως όταν ερχόμαστε σε σύγκρουση, γενικά αντιδρούμε είτε παθητικά είτε επιθετικά, δύο αντιδράσεις ολέθριες για τις ανθρώπινες σχέσεις που γεννούν μεγάλη πίεση. Προτείνει λοιπόν να χαλαρώνουμε την ένταση με τη «συναισθηματική επικοινωνία» μεταδίδοντας δηλαδή στον άλλο το συναίσθημά μας. Πώς μεταφράζεται αυτό;

Αν για παράδειγμα μια νεαρή νοσοκόμα που συγκρούεται στη δουλειά με μια μεγαλύτερη συνάδελφό της δεν απαντάει με φραστικές επιθέσεις, όπως «Με ζηλεύεις γιατί είμαι πιο νέα» αλλά αντίθετα ζητάει τη βοήθεια της αναγνωρίζοντας την πείρα της, η πιο πεπειραμένη νοσοκόμα συγκινείται και η σχέση τους αποκαθίσταται χάρη σε έναν εποικοδομητικό διάλογο. Για να γίνει αυτό χρειάζεται κατ’ αρχάς να αποκατασταθεί η βλεμματική επαφή και στη συνέχεια η νεώτερη νοσοκόμα:

· …να εκφράσει τι ένιωσε: «Πληγώθηκα που μου είπες ότι δεν κάνω σωστά τη δουλειά μου, ότι εργάζομαι βιαστικά και απρόσεκτα και ότι δεν είμαι ικανή»

· …και να καταφέρει να της πει ήρεμα τι περιμένει από αυτήν: «Θα ήθελα συνάδελφοι με μεγαλύτερη πείρα σαν και σένα να με κάνουν να νιώθω σιγουριά εξηγώντας μου τον σωστό τρόπο δουλειάς

 Μωρά που κλαίνε πολύ, παιδιά σε ένταση

Μαρία Σταματάκη, Msc

Ψυχοθεραπεύτρια, Οικ. Θεραπεύτρια

Marte Meo Supervisor, Colleague Trainer

 Η χαλάρωση είναι μια δεξιότητα ζωής και κάτι που οι γονείς χρειάζεται να διδάσκουν στα παιδιά τους από πολύ νωρίς.

΄Οσοι μάλιστα ασχολούνται επαγγελματικά με τα παιδιά, δάσκαλοι, γιατροί κλπ συμφωνούν ότι όλο και περισσότερα βιώνουν προβλήματα και δυσκολίες που σχετίζονται με την αύξηση του στρες.

 Συχνά, ζητούν τη βοήθεια μου οικογένειες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τα παιδιά τους. Οι δυσκολίες αυτές μπορεί να αφορούν την ένταση των παιδιών, που άλλοτε μεταφράζεται σε συνεχές κλάμα ή συχνά σε επιθετικότητα, αδυναμία συνεργασίας, διάσπαση προσοχής. Μέσα από τη τεχνική ανάπτυξης δεξιοτήτων επικοινωνίας και συνεργασίας Marte Meo (www. martemeo.gr) στηρίζω τους γονείς στο να εντοπίζουν τρόπους μείωσης της έντασης. Και πιστέψτε με, οι γονείς διαθέτουν όλα τα μέσα για να τα καταφέρουν, αρκεί να εντοπίσουν και να ενεργοποιήσουν τις προσωπικές τους δυνάμεις, που συχνά λόγω της φόρτισης, δυσκολεύονται να επιτύχουν.

 Το παιδί με ένταση ή το μωρό που κλαίει πολύ, αν δεν βιώνει πόνο από ένα οργανικό αίτιο (ο αποκλεισμός του οποίου είναι το πρώτο απαραίτητο στάδιο) μας υποδηλώνει ότι χρειάζεται περισσότερη φροντίδα και ζεστή επαφή. Με τη διαμόρφωση συνθηκών, μέσα στις οποίες το παιδί μας αισθάνεται αγαπητό και σημαντικό, άμεσα υποχωρεί η ένταση και το κλάμα, και μπορεί να ηρεμήσει.

Το γιατί κάποιες φορές δυσκολευόμαστε να ηρεμήσουμε το παιδί μας συνδέεται με πολλούς παράγοντες. Συχνά, είμαστε και οι ίδιοι σε μεγάλη ένταση, που τροφοδοτείται ακόμη περισσότερο από την ένταση του παιδιού μας. Κάθε γονέας μπορεί να ανακαλέσει στιγμές όπου το διαπεραστικό κλάμα του παιδιού του, προκάλεσε και στον ίδιο μεγάλη συναισθηματική αναστάτωση και οι μάταιες προσπάθειες του να το καθησυχάσει οδήγησαν σε συναισθηματική και σωματική εξάντληση. Τις στιγμές αυτές της μεγάλης έντασης είναι βοηθητικό:

· Να διατηρεί ο γονέας την ένταση της φωνής του χαμηλή.

· Να κοιτάει το παιδί και να χαμογελάει.

· Ήρεμα και τρυφερά να το διαβεβαιώνει ότι αυτό που του συμβαίνει είναι κάτι που άμεσα θα περάσει. Ότι κατανοεί την ένταση του και θα παραμείνει δίπλα του όσο χρειαστεί.

· Να μην κάνει κινήσεις βιαστικές, παίρνοντας υπερβολικές πρωτοβουλίες. Αντίθετα, να παρατηρεί προσεκτικά τις πρωτοβουλίες που παίρνει το παιδί του και να το ακολουθεί επιβεβαιώνοντας ήρεμα αυτά που κάνει.

· Αν το παιδί είναι σε ηλικία, όπου μπορεί να μιλήσει, να το ρωτήσει τι του συμβαίνει και πως αισθάνεται. Στην πορεία, να σεβαστεί αυτό που το παιδί του αισθάνεται, να μην του πει ότι πρόκειται για κάτι ασήμαντο, ότι δεν θα έπρεπε να αισθάνεται έτσι.

· Να είναι προβλέψιμος για το παιδί του, ώστε να του δημιουργεί ασφάλεια. Για παράδειγμα, αν χρειάζεται να βγει από το δωμάτιο, να το ενημερώσει διαβεβαιώνοντας τo ότι θα επιστρέψει σε συγκεκριμένο χρόνο και να τηρήσει την δέσμευση του. Κάθε καινούργια δράση να έχει μια σαφή έναρξη και ένα σαφές τέλος, βήμα επίσης απαραίτητο για την προβλεψιμότητα και την ασφάλεια.

Τα παραπάνω σημεία για να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να μειώσουν την ένταση και να χαλαρώσουν μοιάζουν απλά και συχνά αυτονόητα. Η ένταση όμως των στιγμών μας εμποδίζει να τα ακολουθήσουμε και παραμένουμε συχνά σε ένα φαύλο κύκλο αναζωπύρωσης της έντασης, που σα γονείς μας κάνει να αισθανόμαστε αδύναμοι και ανίσχυροι. Αρκεί ο καλός συντονισμός με τον εαυτό μας και οι δυνάμεις που ήδη διαθέτουμε μπορούν να ενεργοποιηθούν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s