Διαβάζοντας στη Χάννα – Bernhard Schlink

στις

Καθηγητής νομικής και συνταγματικός δικαστής, ο Μπέρναρντ Σλινκ ήταν ήδη γνωστός συγγραφέας στη Γερμανία πολύ πριν κυκλοφορήσει το συνταρακτικό «Διαβάζοντας στη Χάννα» που χαρακτηρίστηκε μεν μυθιστόρημα του Ολοκαυτώματος, είναι όμως κάτι πολύ περισσότερο, αφού βασικά διερευνά ηθικά και συναισθηματικά προβλήματα της μεταπολεμικής γενιάς και την εμπλοκή της στην ενοχή των γονιών τους.

Είναι ένα τολμηρό μυθιστόρημα που όμως ξεκινάει αμήχανα όπως ίσως αμήχανα ξεκινάει και ο έρωτας ενός δεκαπεντάχρονου για μια ώριμη γυναίκα. Αδύναμος έφηβος, ο Μίχαελ Μπεργκ, παθαίνει μια κρίση ίκτερου στο κατώφλι της 36χρονης Χάννα Σμιτς και αυτή τον βοηθάει να συνέλθει. Όταν γίνει καλά θα την επισκεφτεί για την ευχαριστήσει, και τότε δεν θα μπορέσει να πάρει τα μάτια του από πάνω της: «Από το σβέρκο και τους ώμους της, από τα στήθη της που τύλιγε παρά έκρυβε η κομπινεζόν, από τον πισινό που έσφιγγε η κομπινεζόν, όσο εκείνη είχε το πέλμα στο γόνατο ή την καρέκλα, από τη γάμπα της- γυμνή και χλομή στην αρχή κι έπειτα λαμπερή και μεταξένια μες στην κάλτσα».

Τελικά ο Μίχαελ θα ενδώσει στην ερωτική αποπλάνηση και θα ζήσει με τη Χάννα μια συγκλονιστική ιστορία. Συναντιούνται τακτικά με τη μυστηριώδη εισπράκτορα του τραμ, κάνουν έρωτα και της διαβάζει αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Μετά εκείνη χάνεται.

Θα ξαναβρεθούν πολλά χρόνια αργότερα στην αίθουσα του δικαστηρίου, αυτός ως φοιτητής νομικής και εκείνη ως –πρώην δεσμοφύλακας σε στρατόπεδα συγκέντρωσης- κατηγορούμενη για εγκλήματα πολέμου. Η ήμι-αυτοβιογραφική ιστορία του Μπέρναρντ Σλινκ θα κυκλοφορήσει το 1995, ο συγγραφέας όμως θα αρνηθεί να απαντήσει σε προσωπικές ερωτήσεις κατά την παρουσίαση του βιβλίου του τρία χρόνια αργότερα στην Αθήνα.

Το 1995, Αυστρία, Φιλανδία και Σουηδία μπαίνουν στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση, στην Αγγλία καταρρέει η Barings Bank, η πιο παλιά τράπεζα επενδύσεων, στη Γαλλία εκλέγεται πρόεδρος ο Ζακ Σιράκ και στην Ιταλία αρχίζει η δίκη του πρωθυπουργού Τζούλιο Αντρεότι για τις σχέσεις του με τη Μαφία.  Στη Μόσχα δολοφονείται ο Βλαντισλαβ Λιστιεφ, δημοσιογράφος γνωστός για τις θέσεις του κατά της διαφθοράς, στο μετρό του Τόκιο γίνεται επίθεση τρομοκρατών με το νευροτοξικό αέριο σαρίν, και στην Αμερική ο Γιουναμπόμπερ συνεχίζει τις δολοφονικές αποστολές του ενώ οι εφημερίδες «The Washington Post» και «The New York Times» δημοσιεύουν το μανιφέστο του.

Στη Σρεμπρένιτσα προελαύνουν οι Σερβοβόσνιοι πυρπολώντας χωριά, στη Χιροσίμα, στο Ναγκασάκι, στην Ουάσινγκτον και στο Τόκιο γιορτάζουν τα πενήντα χρόνια μνήμης από τις ρίψεις ατομικών βομβών. Και τα γράμματα χάνουν την Πατρίτσια Χάισμιθ, τον Εμίλ Σιοράν, τον Ρόμπερτσον Ντέιβις, τον Μίχαελ Εντε  και στον Χάινερ Μίλερ όταν για πρώτη φορά εκδίδεται το συνταρακτικό βιβλίο του Μπέρναρντ  Σλινκ «Διαβάζοντας στη Χάννα» («Der Vorleser») από τον ελβετικό οίκο Diogenes.

Γιατί στην Ελβετία και όχι στη Γερμανία; Ο συγγραφέας φοβόταν τις αντιδράσεις του γερμανικού κοινού, δεν είχε δίκιο όμως. Πολύ γρήγορα οι αναγνώστες το αγκάλιασαν, έφτασε μάλιστα να διδάσκεται σε γερμανικά σχολεία και πανεπιστήμια.  Οσο για τη διεθνή καριέρα του, το περιοδικό Spiegel έγραψε ότι είναι ο μεγαλύτερος θρίαμβος της γερμανικής λογοτεχνίας από την εποχή των μπεστ σέλερ  «Το ταμπούρλο» του Γκίντερ Γκρας (1959) και «Το άρωμα» του Πάτρικ Ζίσκιντ (1985).

Μεταφρασμένο ήδη σε 45 γλώσσες και έχοντας πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα –στην Αμερική χαρακτηριστικά, μόνο την επόμενη ημέρα μετά την παρουσίαση του συγγραφέα στην εκπομπή της Όπρα Γουίφρεϊ πουλήθηκαν 200.000 αντίτυπα-, έφερε στο δημιουργό του πολλά λογοτεχνικά βραβεία. Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κριτική σε μετάφραση του Ιάκωβου Κοπερτί, που κέρδισε μάλιστα το Βραβείο Γερμανικής Μετάφρασης.

Το 2008 έγινε ταινία -με ελληνικό τίτλο «Σφραγισμένα Χείλη»- σε σκηνοθεσία Στίβεν Ντάλντρι και με βασικούς πρωταγωνιστές την Κέιτ Γουίνσλετ, τον Ρέιφ Φάινς, τον Ντέιβιντ Κρος, τη Λένα Ολίν και τον Μπρούνο Γκανζ. Η πρωταγωνίστρια Κέιτ Γουίνσλετ, βραβεύτηκε, μάλιστα, με Χρυσή Σφαίρα αλλά και ένα Οσκαρ για την ερμηνεία της Χάννα.

Ταινία όμως με πρωταγωνιστές τον Λίαμ Νίσον και τον Αντόνιο Μπαντέρας έγινε και το  διήγημα «ο ΄Αλλος» από το βιβλίο του Σλινκ «Ερωτικές Αποδράσεις».

 

Εραστής της ανάγνωσης και της γραφής, ο Μπέρνχαρντ Σλινκ άρχισε να γράφει πολύ νέος και από τότε δεν σταμάτησε ποτέ να καταφεύγει στην ευχαρίστηση που του προσφέρει η λογοτεχνία. Αν και έγινε διάσημος χάρη στο «Διαβάζοντας στη Χάννα», στο γερμανικό κοινό ήταν ήδη γνωστός. Τα αγαπημένα του θέματα έχουν να κάνουν με την σύγχρονη ταυτότητα του Γερμανού πολίτη, με το τραύμα του ναζιστικού παρελθόντος, με τη ριζοσπαστικοποίηση της δεκαετίας του 1970, με την πολιτική  βία και την τρομοκρατία.

Δεινός χειριστής της πένας, ο Σλινκ δεν διστάζει να καταδύεται στο σκοτεινό λαβύρινθο του ατομικού και του συλλογικού ασυνείδητου. Με αριστοτεχνικό τρόπο διερευνά ηθικές αρχές και αξίες, θέτει δύσκολα ερωτήματα που ζητούν επίμονα απαντήσεις και αναμοχλεύει οδυνηρά συναισθήματα, που φωλιάζουν στις ψυχές ενός ολόκληρου έθνους και γιατί όχι ενός ολόκληρου κόσμου.

 Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Συνταγματικός δικαστής στη Ρηνανία Βεστφαλία και καθηγητής συνταγματικού δικαίου, ιστορίας και φιλοσοφίας του δικαίου στο Πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου –και παλιότερα της Βόννης- ο Μπέρνχαρντ Σλίνκ είναι ο μικρότερος από τα τέσσερα παιδιά ενός γερμανού καθηγητή θεολογίας στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης –που έγινε πάστορας όταν έχασε τη δουλειά του εξ αιτίας των ναζί – και μιας ελβετίδας θεολόγου. Γεννήθηκε στο Μπίλεφελντ το 1944, ένα χρόνο πριν από το τέλος του πολέμου που στιγμάτισε τη χώρα του. Ανήκει δηλαδή στη γενιά που βίωσε άμεσα και οδυνηρά τις  συνέπειες του σκοτεινού παρελθόντος της. Συνταξιούχος πλέον, μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στο Βερολίνο και τη Νέα Υόρκη. Ηταν ήδη γνωστός συγγραφέας στη Γερμανία, το συνταρακτικό «Διαβάζοντας στη Χάννα» (Der Vorleser),  όμως, έγινε παγκόσμιο μπεστσέλερ. Στα ελληνικά κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά του «Απόδοση δικαιοσύνης», «Ο γόρδιος φιόγκος», «Ερωτικές αποδράσεις», «Τα ίχνη του χρήματος», «Ο γυρισμός», «Το Σαββατοκύριακο», και το πρόσφατο «Καλοκαιρινά Ψέμματα», από τις Εκδόσεις Κριτική.

Δημοσιεύτηκε στο Βιβλιοδρόμιο, τα Νέα, Σάββατο 03 Σεπτεμβρίου 2011

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s