Η Κάριν, ετών 43, μπορεί να θανατωθεί

στις

΄Εκανε ευθανασία αλλά δώρισε τα όργανά της

Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ιατρικής ο τερματισμός της ζωής ενός ανίατου αρρώστου συνδέεται με την άμεση μεταμόσχευση οργάνων. Η Κάριν, μια νέα γυναίκα, μόλις 43 ετών στο Βέλγιο αποφάσισε ότι θέλει να δώσει τέλος στη ζωή της μέσα στο χειρουργείο και τα όργανά της να μεταμοσχευθούν σε ασθενείς που τα χρειάζονται.

Οι απαιτούμενες ιατρικές πράξεις αυτής της παγκόσμιας πρεμιέρας έγιναν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Αμβέρσας μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα αλλά χρειάστηκαν αρκετά χρόνια μέχρι να έρθουν στο φως της δημοσιότητας.

Ο ιατρικός κόσμος δεν έχει ενημερωθεί ακόμη, οι σχετικές πληροφορίες διαρέουν με το σταγονόμετρο, ενώ από την πρώτη στιγμή κιόλας άρχισαν να εγείρονται πάρα πολλά ερωτήματα, σε επίπεδο ηθικής και δεοντολογίας.

Το γεγονός πάντως ότι μια ομάδα Βέλγων γιατρών προχώρησε στην θανάτωση μιας γυναίκας, αμέσως μετά της αφαιρέθηκαν νεφρά, πάνγκρεας και ήπαρ –το οποίο κόπηκε στα δύο- για να μεταμοσχευθούν στη συνέχεια σε πέντε λήπτες που περίμεναν με αγωνία, ανήκει ήδη στο παρελθόν.

Ο Πάτρικ Βίφελς, οικογενειακός γιατρός και φίλος της Κάριν επί είκοσι χρόνια, και ο Πάτρικ Κρας, νευρολόγος και Πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας στην Πανεπιστημιακή Κλινική της Αμβέρσας ο οποίος έπρεπε να πάρει και την τελική απόφαση για να γίνει η –παγκόσμια πρώτη- λήψη οργάνων μετά την ευθανασία, ήταν οι εμπειρογνώμονες που εξέτασαν την Κάριν και έδωσαν την συγκατάθεσή τους για τον προγραμματισμένο θάνατό της.

Η απόφαση ήταν αποκλειστικά δική της, υποστηρίζουν και οι δύο όμως ακόμη και αν επιμένουν ότι όλα έγιναν σύμφωνα με το νόμο, κάποιοι το αμφισβητούν.

Σύμφωνα με πρόσφατο εκτενές δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Die Zeit (http://www.zeit.de/2011/43/DOS-Euthanasie), το πρωί της 29ης Ιανουαρίου του 2005, η Κάριν Γκέερτς –το όνομα έχει για ευνόητους λόγους αλλαχτεί από τη σύνταξη της εφημερίδας- εισάγεται στην Πανεπιστημιακή Κλινική της Αμβέρσας.

Κοντά της βρίσκονται τα τρία παιδιά της –από 17 μέχρι 21 ετών- και ο φίλος της. Αποχαιρετίζονται πίνοντας όλοι μαζί ένα τελευταίο ποτήρι λευκό κρασί. Τα παιδιά είναι πολύ συγκινημένα. Κλαίνε σιωπηλά. Η απόφαση της μητέρας τους όμως είναι αμετάκλητη. Γιατί;

Μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο η Κάριν έχει μείνει ανάπηρη και παρ’όλες τις προσπάθειές της επί ένα χρόνο δεν έχει πια ελπίδες ίασης ή βελτίωσης. Εξακολουθεί να είναι όμορφη και αθλητική, δεν μπορεί όμως να αυτοεξυπηρετηθεί.

Το οπτικό κέντρο της παρουσιάζει δυσλειτουργίες, δεν έχει αίσθηση του χώρου και η μουσική δεν αρκεί για να της φιάξει τη διάθεση. Θέλει να πεθάνει όπως και η φίλη της η Λυς που έπασχε από καρκίνο και ο κοινός τους γιατρός της χορήγησε τη θανατηφόρο δόση.

Η ένεση, συνήθως, γίνεται στο σπίτι του ασθενούς. Η περίπτωση της Κάριν όμως είναι ξεχωριστή αφού πρόκειται επιπλέον να δωρίσει και τα όργανά της. Γι’αυτό και το πρωί της 29ης Ιανουαρίου 2005 θα εισαχθεί στο νοσοκομείο. Φαίνεται μάλιστα ότι αυτή η απόφασή της –μόλις λίγες ημέρες πριν από το τέλος- καθόρισε και την έγκριση της αίτησής της.

Δίπλα της βρίσκονται οι γιατροί Κρας και Βίφελς και ένας «συνοδός θανάτου» («Sterbehilfer») ενώ η ομάδα των χειρουργών περιμένει στο διπλανό θάλαμο. Στις 13.30 ο Πάτρικ Κρας της κάνει την ένεση. Οι δύο ομάδες έχουν συμφωνήσει να μη δώσουν καμμιά πληροφορία στη δημοσιότητα για την πρωτοφανή πράξη τους.

Διστάζουν προς το παρόν φοβούμενοι τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης. Η πρώτη επιστημονική δημοσίευση έγινε το 2009 σε ένα ιατρικό περιοδικό –ακολούθησαν άλλες τρεις- ενώ την ίδια χρονιά σε μια βελγική τηλεοπτική εκπομπή παρουσιάστηκαν αποσπάσματα από την τελευταία συνομιλία της Κάριν με τον Βίφελς, ο οποίος τη βιντεοσκόπησε ως ενθύμιο για τα παιδιά της αλλά και για δική του ασφάλεια.

Στη γειτονική Γερμανία, πάντως όπου και μόνο η λέξη ευθανασία προκαλεί τρόμο αφού έχει συνδεθεί με τον ναζισμό, ειδήμονες αμφισβητούν το εγχείρημα κυρίως για λόγους ηθικούς. Ο ψυχίατρος Μάνφρεντ Βόλφερσντορφ π.χ. επισημαίνει ότι στην περίπτωση της Κάριν δεν είχαν εξαντληθεί οι πιθανότητες για την αποκατάσταση των βλαβών.

Σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο ειδικό στην κατάθλιψη και την πρόληψη των αυτοκτονιών, η ανάπηρη γυναίκα «είχε επείγουσα ανάγκη μακρόχρονης και εντατικής θεραπείας και χρειαζόταν υποστήριξη».

Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στο Βέλγιο. «Είναι καιρός πια να αρχίσει μια μεγάλη συζήτηση. Να μαθευτεί ότι μπορεί να γίνει ευθανασία και ταυτόχρονα μεταμόσχευση οργάνων» υποστηρίζει ο Βίφελς. Το θέμα όμως δεν είναι και τόσο απλό αφού πίσω από αυτές τις διαδικασίες κρύβεται ένας χορός εκατομμυρίων.

Ο Βίφελς σκιαγραφεί αποκαλυπτικά την κατάσταση: «Το γεγονός ότι δεν συνέβη ποτέ πριν κάτι ανάλογο στην ανθρώπινη ιστορία ίσως οφείλεται και στο φόβο των ανθρώπων ότι μπορεί να γίνει κατάχρηση. Κάποιοι πάμπλουτοι άνθρωποι μπορεί να χρειάζονται ένα πάγκρεας και να υπάρχει ένας συμβατός δότης, άρρωστος μεν αλλά όχι ετοιμοθάνατος. Και ίσως μου προσφέρουν 10 εκατομμύρια ευρώ για να τον πείσω να δωρίσει τα όργανά του».

Αναμνηστικό βίντεο

«Θέλω να απαλλαγώ από το σώμα μου. Δεν πάει άλλο» λέει η Κάριν στον Πάτρικ Βίφελς, που μαγνητοσκόπησε την τελευταία σαραντάλεπτη συνομιλία τους δύο ημέρες πριν από τον θάνατό της για να τη θυμούνται οι συγγενείς της αλλά και για τη δική του ασφάλεια.

«Πώς περνάτε την ημέρα σας;» τη ρωτάει. «Κάθομαι στην καρέκλα. Βαριέμαι». Μερικές φορές η Κάριν μοιάζει σα να ψάχνει τις λέξεις. Υπογραμμίζει τις φράσεις της με χειρονομίες του δεξιού της χεριού. Το αριστερό μένει ακίνητο.

Δείχνει παράξενα ασυγκίνητη. Τις τελευταίες ώρες θα ήθελε κοντά της τον φίλο της και τα παιδιά. Όχι και να τους υποχρεώσει.«Μου είναι αδιάφορο αν το θέλουν ή όχι».

Η Κάριν χαμογελάει συχνά, στη συνέχεια όμως η έκφρασή της σβήνει και πάλι. Μπορεί να διαβάσει ή να δει τηλεόραση; Οχι αλλά ακούει μουσική. Κάποια στιγμή ο Βίφελς δείχνει ένα βιβλίο. «Zoals ik het wil» («Όπως το θέλω») είναι ο τίτλος του. Πρόκειται για συνεντεύξεις ασθενών οι οποίοι αποφάσισαν να πεθάνουν συνομιλώντας με τον γιατρό. Της το έχει διαβάσει ο φίλος της, λέει η Κάριν.

Αρχικά η κατάστασή της βελτιωνόταν, η πρόοδος όμως δεν συνεχίστηκε. Η καθημερινές θεραπείες την απελπίζουν, το χειρότερο από όλα όμως είναι η εξάρτησή της από τους άλλους. Δεν αντέχει άλλο πια. «Αυτό δεν είναι ζωή, αυτό είναι κόλαση.»

Αριθμητικά

• 80% των Γερμανών δηλώνουν ότι θα ήθελαν να δοθούν τα όργανά τους μετά θάνατον για να βοηθήσουν άλλους ανθρώπους αλλά μόνο το 18% έχει κάρτα δωρητή οργάνων

• 1040 περιπτώσεις ευθανασίας στο Βέλγιο υπολογίζεται ότι έγιναν το 2007 στην περιοχή της Φλάνδρας όμως μόνο οι μισές δηλώθηκαν στην Επιτροπή για τον Ελεγχο Καταχρήσεων, όπως επιβάλλεται. Στο 17% από αυτές δεν παρουσιάστηκε η υποχρεωτική έγγραφη αίτηση του ενδιαφερόμενου να πεθάνει, όμως μόνο μία περίπτωση προωθήθηκε στον Εισαγγελέα.

• 705 Βέλγοι ασθενείς θανατώθηκαν με ευθανασία το 2008, οι 141 από αυτούς έπασχαν από νευρομυϊκές παθήσεις και θα μπορούσαν να γίνουν δότες

• 75 δευτερόλεπτα μετά την ανακοπή της ς νεογνών, στις ΗΠΑ θεωρούνται νεκρά και η καρδιά τους μεταμοσχεύεται σε άλλα βρέφη

• 2,9 ήταν το 2001 στην Ελλάδα η αναλογία αριθμού μεταμοσχεύσεων από πτωματικούς δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού, και αντίστοιχα 32,5 στην Ισπανία, 20,2 στην Πορτογαλία, 23,7 στην Αυστρία και 21,6 στο Βέλγιο.

Δημοσιεύτηκε στα Νέα, 01.11.2011

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s