Μεξικό – Σε κατάσταση αβεβαιότητας

στις

Μια εξαιρετικά επιτυχημένη γενιά νέων καλλιτεχνών από το Μεξικό εκθέτουν στο Παρίσι εικόνες της χώρας τους με τις οποίες άλλοτε χιουμοριστικά και άλλοτε με σοβαρότητα επιτίθενται στους διακινητές ναρκωτικών.

Εικοσιτέσσερις καλλιτέχνες συμμετέχουν στην ομαδική έκθεση «Αντίσταση στο παρόν: Μεξικό 2000-2012» η οποία παρουσιάζεται αυτή την εποχή στο Musee d’Art Moderne de la Ville de Paris στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Πόλης του Παρισιού, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν γεννηθεί μετά το 1975. Τα περίπου πενήντα έργα τους (εγκαταστάσεις, βίντεο, σχέδια, φωτογραφίες και φιλμ) αντανακλούν τις απόψεις της γενιάς τους η οποία είναι αυστηρά προσηλωμένη στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις που συμβαίνουν στη χώρα τους. Και με έναν εξαιρετικά ποιητικό τρόπο οι νεαροί καλλιτέχνες δηλώνουν την δέσμευσή τους ενάντια στην εγκληματικότητα, τον πόλεμο των ναρκωτικών και τη διαφθορά που διαβρώνουν τη χώρα τους εδώ και χρόνια.

Μπορεί άραγε να αντισταθεί κανείς στο παρόν; «Ούτε ένας νεαρός καλλιτέχνης δεν θα μπορούσε να αντισταθεί σε 50.000 δολλάρια» λέει στα μεξικάνικα το διάτρητο από σφαίρες σύνθημα που είναι τοποθετημένο πάνω από την είσοδο της έκθεσης και προφανώς δίνει τον τόνο. Το έργο αναφέρεται στη φράση «Κανένας στρατηγός δεν θα αντιστεκόταν σε 50.000 πέσος» του Αλβάρο Ομπρεγκόν, ο οποίος κυβέρνησε το Μεξικό από το 1920 μέχρι το 1924, και την οποία είπε θέλοντας να καταγγείλει τη διαφθορά των στρατιωτικών κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1910.

Εκατό χρόνια αργότερα μπορεί άραγε να ισχυριστεί κανείς ότι το Μεξικό έχει πραγματικά αλλάξει; Οι τριαντάρηδες καλλιτέχνες που συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι σκιαγραφούν μια εικόνα τρομερή αφού σε κάθε περίπτωση είναι πανταχού παρούσα η διαφθορά, που πάει χέρι χέρι με το εμπόριο των ναρκωτικών, τις απαγωγές, την υποδούλωση στην παγκόσμια καπιταλιστική αγορά και στον αμερικανό αδελφό-εχθρό. Παρούσα όμως είναι και η νοσταλγία της επανάστασης (της αληθινής και όχι αυτής που έκανε το Θεσμικό Επαναστατικό Κόμμα –PRI το οποίο βρίσκεται εδώ και καιρό στην εξουσία). Tα ρεκόρ που αποκαλύπτονται είναι τραγικά. Γεννημένοι με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, οι νέοι Μεξικανοί καλλιτέχνες ρίχνουν στη σύνθετη πραγματικότητα του Μεξικό ένα βλέμμα άλλοτε παγωμένο και άλλοτε γεμάτο πάθος.

Το χρώμα του πένθους είναι αυτό που κυριαρχεί και εντυπωσιάζει τον επισκέπτη της έκθεσης ήδη από τα πρώτα του βήματα. Μια σκιά μαύρη αιωρείται απειλητικά. Ο Αρτούρο Χερνάντεζ Αλκαντάρ έχει καλύψει τον μεγάλο θόλο του μουσείου με 250 ιπτάμενα αντικείμενα καλυμμένα με γκρίζα αιθάλη. Είναι ένα έργο- αναφορά στον τρόπο με τον οποίο οι αντάρτες έκαναν τις μυστικές πολιτικές συναντήσεις τους κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας μεταξύ 1810 και 1821.  Παρακάτω πέτρες είναι ριγμένες στο έδαφος, ενώ από πάνω πετάνε πλαστικά κοράκια. Απομεινάρια που έχει συλλέξει ο καλλιτέχνης από κτίρια που έχουν καταρρεύσει σε δρόμους του Μεξικό. Κατά παράδοξο τρόπο η ταχεία ανάπτυξη που γνώρισε η χώρα τα τελευταία είκοσι χρόνια έχει αφήσει πολλά σημάδια. Για πρώτη φορά, όμως, από την εποχή της Φρίντα Κάλο και του Ντιέγκο Ριβέρα έχει επιτραπεί σε μια ολόκληρη γενιά καλλιτεχνών με ηγέτη τον σαραντάρη Γκαμπριέλ Ορόσζκο, να καταθέσουν στο διεθνές κοινό τις μαρτυρίες τους για την αναγέννηση της χώρας τους.

Η αισιοδοξία αυτής της  νέα γενιάς φαίνεται να ανοίγει νέους δρόμους: «Ο Ορόζκο και οι φίλοι του κινητοποιούνται από την ουτοπία, την ελπίδα μιας ταυτότητας για κατάκτηση και για αναγνώριση, την ελπίδα εντέλει για μια πολιτική δημοκρατία» λέει σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Le Monde η επιμελήτρια της έκθεσης, Ανζελίν Σερφ και τονίζει ότι : «Τίποτα δεν τους αντιστέκεται. Οι νεώτεροι καλλιτέχνες είναι πολύ πιο ανυπόμονοι, διαμαρτύρονται για την εικόνα της χώρας τους, η πραγματικότητα είναι που μετράει. Κατά κάποιο τρόπο ζουν τον εφιάλτη του καπιταλισμού, ο οποίος οδήγησε στον πόλεμο των ναρκωτικών»

Είναι ένα όνειρο τρομερό το οποίο ο Μπαϋρόλ Χιμένεζ απέδωσε με μια πληθωρική τοιχογραφία, ένα είδος σουρεαλιστικού ντοκιμαντέρ σχεδιασμένου με κόκκινο χρώμα πάνω σε λευκό φόντο: ζόμπι εμπνευσμένα από τον Καραβάτζιο, άγγελοι με καλάσνικοφ, σκελετοί σε θρόνους, ταφές απαγορευμένες, δικτάτορες κύκλωπες. Και όλα αυτά κάτω από το μάτι του αμερικανικού αετού που μεταλλάσσεται σε γύπα και στα νύχια του κρατάει ένα όπλο και ένα κομμένο φύλλο κάνναβης.

Γιατί τα ναρκωτικά κυριαρχούν. Από το 2008 μέχρι το 2011, 50.000 Μεξικανοί έχασαν τη ζωή τους σ’αυτόν τον βουβό πόλεμο. Ο Αλεξάντρ Γιοντορόφσκι, ο ογδοντάρης γκεστ σταρ της έκθεσης, θέλοντας να εκφράσει τον πόνο του κόσμου γι’αυτές τις απώλειες οργάνωσε μια παρέλαση ζωντανών νεκρών με τα πρόσωπα βαμμένα σαν σκελετούς. Στην έκθεση προβάλλονται επίσης, δύο ταινίες που διερευνούν ακόμη περισσότερο το κοινωνικό καρκίνωμα. Την πρώτη υπογράφει ο Τζιανφράνκο Ρόσι ο οποίος έχει μεταφέρει στην οθόνη την μαρτυρία ενός πρώην – sicario, μετανοημένου πληρωμένου δολοφόνου και τα είκοσι χρόνια της εμπειρίας του για το πώς οι ναρκοβαρώνοι συναλλάσσονται με την Ακαδημία της Αστυνομίας, για το πώς μεταφέρονται οι τόνοι της κοκαϊνης από δημόσιες υπηρεσίες, και για τα τρομερά βασανιστήρια που εφευρίσκουν για να κάνουν τα θύματά τους να μιλήσουν. Η δεύτερη ταινία, η οποία είναι εξ ίσου απίστευτη, γυρίστηκε από την Ναταλία Αλμάδα μέσα σε ένα ιδιωτικό νεκροταφείο που προορίζεται για ναρκοβαρώνους. Η κάμερα περιπλανιέται ανάμεσα σε τάφους των 100.000 δολλαρίων (με άλλα λόγια 76.000 ευρώ) που θυμίζουν λόμπι πολυτελούς ξενοδοχείου ή μοντέρνες βίλες.

Όμως αυτή δεν είναι απλά μια έκθεση δακρύων και αίματος, αφού οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν είναι εξαιρετικά ανθεκτικοί και δεν διστάζουν «να εισάγουν το χιούμορ και την ποιητικότητα σε έργα πολύ σοβαρά ή ανατρεπτικά με ένα τρόπο πολύ μοναδικό», όπως δηλώνει η Αλμπερτίν ντε Γκαλμπερτ ειδικός της λατινοαμερικανικής τέχνης και δημιουργός της ιστοσελίδας Artesur.org

Ινφο

Resisting the Present (Mexico). Musee d’art moderne de la Ville de Paris, 11, Avenue du President – Wilson, Paris 16e. Τρίτη μέχρι Κυριακή, από 10.00πμ – 18.00μμ, Πέμπτη μέχρι 22.00. Τιμές εισητηρίων: 4,5 ευρώ και 6 ευρώ, Μέχρι 8 Ιουλίου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s