Γκρέτα Γκάρμπο, παγιδευμένη στα δίχτυα του εγώ της

στις

Ενα νέο βιβλίο για τη Γκρέτα Γκάρμπο, το οποίο υπογράφει ο Ντέιβιντ Μπρετ, βιογράφος πολλών σταρ του Χόλιγουντ, φωτίζει τις πιο σκοτεινές πτυχές της ζωής της

Ηταν η πιο αινιγματική σταρ του Χόλιγουντ η οποία μάλιστα εγκατέλειψε τη λαμπρή καριέρα της το 1941 για να κλειστεί έκτοτε στο διαμέρισμα της στο Μανχάταν μέχρι που πέθανε (το 1990 σε ηλικία 84 ετών) αποφεύγοντας κάθε δημόσια εμφάνιση. Παρ’ολα αυτά κάποιοι τύχαινε να τη συναντούν στους δρόμους της Νέας Υόρκης.

Η Γκάρμπο το 1952 στη Νέα Υόρκη

Μια απότομη ηλικιωμένη γυναίκα με μαύρη περούκα και μεγάλα μαύρα γυαλιά, ανασηκωμένο γιακά και καπέλο με κατεβασμένο το μπορ, που συστηνόταν ως Αλις Σμιθ, Μέρι Τζόουνς, Χάριετ Μπράουν, Τζόνας Εμερσεν, Φρόιλαϊν Γκούσι Μπέργκερ, Μαντεμουαζέλ Χάνσον ή μις Σόρενσον αλλά ποτέ ως Γκρέτα Γκάρμπο.

Ο Ντέιβιντ Μπρετ, συγγραφέας της νέας βιογραφίας – το βιβλίο βγήκε τον περασμένο Μάϊο και ήδη άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες  για την επικείμενη μεταφορά του στον κινηματογράφο-  συνάντησε τη ντίβα το 1986 στο Παρίσι: «Μιλήσαμε για τη συναυλία που μόλις είχαμε παρακολουθήσει, αλλά δεν είπαμε λέξη για τις ταινίες της ή για τη ζωή της στο Χόλιγουντ» γράφει. Η εμμονή του Μπρετ με τη Γκάρμπο, όμως, είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα ήδη από τη δεκαετία του 1960. Στο βιβλίο του «Greta Garbo – Divine Star» ο Μπρετ  παρουσιάζει μια γυναίκα χωρίς χιούμορ και άκρως εγωπαθή, η οποία έδωσε νέο νόημα στον χαρακτηρισμό του δύστροπου ανθρώπου.

Οταν έφθασε στο Χόλιγουντ το 1925, η Γκάρμπο αρνήθηκε να πάει σε οίκους μόδας ή σαλόνια κομμωτικής, δεν παρακολουθούσε τις πρεμιέρες των ταινιών της, δεν πήγαινε στις συνεντεύξεις τύπου, δεν υπέγραφε αυτόγραφα ούτε απαντούσε στα γράμματα των θαυμαστών της. Και όποτε οι παραγωγοί τολμούσαν να την πιέσουν απειλούσε ότι θα γύριζε στη Σουηδία.

«Ο δημιουργός πρέπει να είναι ένα σπάνιο και μοναχικό πνεύμα. Η δουλειά μου με απορροφά. Δεν έχω χρόνο για τίποτα άλλο», έλεγε, μάλλον όμως ήξερε τι έκανε η σφίγγα της Στοκχόλμης. Γιατί όσο εκείνη απομονωνόταν τόσο μεγάλωνε ο θρύλος της. Με το να γίνει μάλιστα «αόρατη» κατάφερε να μείνει αθάνατη και όλοι  να τη θυμούνται τόσο όμορφη όσο ήταν όταν αποσύρθηκε από τα κινηματογραφικά πλατό σε ηλικία μόλις 36 ετών.

Με τον Ραμόν Νοβάρο στην ταινία «Μάτα Χάρι» (1931)

Το πιο σημαντικό κεφάλαιο του βιβλίου του Μπρετ είναι ωστόσο εκείνο που αναφέρεται στην δράση της ως κατασκόπου. Την περίοδο του πολέμου αντίθετα από τη Μάρλεν Ντίτριχ που διασκέδαζε τους στρατιώτες με τις εμφανίσεις της στο μέτωπο, η Γκρέτα Γκάρμπο φαινομενικά ήταν απούσα. Αργότερα δέχτηκε μάλιστα πολλές κριτικές για τη στάση της αυτή, στην πραγματικότητα όμως όπως αποκάλυψε ο Καναδός αρχικατάσκοπος σερ Ουίλιαμ Στίβενσον συμμετείχε σε πολύ επικίνδυνες επιχειρήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να της είχαν στοιχίσει ακόμη και τη ζωή.

Κατά τη διάρκεια του 2ου παγκόσμιου πολέμου η ηθοποιός συνεργάστηκε μυστικά με την Βρετανική Intelligence Service αναζητώντας Σουηδούς συμπαθούντες των Ναζί. «Είναι ξεκάθαρο ότι το έργο της κατασκόπου της έδειξε ότι στη ζωή υπήρχε κάτι πολύ περισσότερο από το γύρισμα μιας ταινίας» γράφει ο Bret.  Πράγματι η Γκάρμπο στις 15 Μαρτίου 1940, έγραψε σε ένα φίλο της: ,« Αν έρθει η ειρήνη, θα ήθελα να πάω σπίτι μου και να μην κάνω άλλη ταινία.»  Και αυτό έκανε.

Μια κρυφή Μάτα Χάρι

Παρ’όλη τη μυστικοπάθεια της Γκρέτα Γκάρμπο, η διάσημη Σουηδέζα σταρ του βωβού κινηματογράφου που έλαμψε στην Αμερική δεν κατάφερε να κρατήσει κρυφές τις ομοφυλοφυλικές σχέσεις της ενώ αποκαλύφθηκε επίσης και η κατασκοπική της δράση κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η  Γκάρμπο γεννήθηκε ως Γκρέτα Λοβίσα Γκούσταφσον. Ηταν κόρη μιας αγρότισσας από τη Λαπωνία και ενός Σουηδού χασάπη, άνεργου τον περισσότερο καιρό που πέθανε νωρίς από ασιατική γρίππη. Τα παιδικά της χρόνια ήταν πολύ δύσκολα. Για να επιβιώσει αναγκάστηκε να πλένει πιάτα, σκάλες και τουαλέτες,  από  τα παιδικά χρόνια μάλιστα είχε τόσο μεγάλες μεταπτώσεις που ένας σύγχρονος γιατρός θα συμπέραινε ότι πάσχει από διπολική διαταραχή και θα την έβαζε σε φαρμακευτική αγωγή. Αυταρχική και αγέρωχη, όπως μαρτυρούν παλιοί της γείτονες στην Στοκχόλμη, μετά από ένα ξυλοδαρμό διέκοψε το σχολείο και κλείστηκε ακόμη περισσότερο στον εαυτό της.

Πριν καταλήξει για σπουδές στην Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης της Στοκχόλμης, η Γκρέτα Γκάρμπο ήταν βοηθός σε ένα κουρείο όπου ετοίμαζε τον αφρό ξυρίσματος, έφτιαχνε καπέλα σε ένα πολυκατάστημα και δούλευε ως κομπάρσα σε σουηδικές ταινίες του βωβού κινηματογράφου.

Οπώς αναφέρει ο Ντέιβιντ Μπρετ στη βιογραφία της Γκάρμπο τότε ακόμη «η στάση της ήταν αδέξια, η προφορά της λαρυγγώδης και ακατέργαστη, σπάνια βούρτσιζε τα μαλλιά της και ντυνόταν ατημέλητα». Παρ’όλα αυτά ο σκηνοθέτης Μάουριτς Στίλερ δεν δυσκολεύτηκε να ανιχνεύσει την ομορφιά της και να τη μεταμορφώσει σε συγκλονιστική καλλονή.

H Γκρέτα Γκάρμπο και ο Μέλβιν Ντάγκλας στη «Νινότσκα» (1939)

Ετσι όταν ο Μάγιερ -ιδιοκτήτης της τότε ακόμη μικρής Αμερικανικής κινηματογραφικής εταιρείας Metro Goldwyn Mayerσε μια επίσκεψή του στην Ευρώπη είδε την νεαρή Γκάρμπο σε ένα δοκιμαστικό «τυλιγμένη σε γούνες με νιφάδες χιονιού να στροβίλίζονται γύρω της μέσα σε ένα ερημο παγωμένο τοπίο» γοητεύτηκε τόσο πολύ που της πρόσφερε αμέσως ένα συμβόλαιο με την MGM.  Την τελευταία ημέρα του Ιουνίου του 1925, λοιπόν,  ο Στίλερ και η Γκάρμπο, που τότε ακόμη δεν μιλούσε ούτε μια λέξη αγγλικά, σάλπαραν μαζί για την Αμερική.

Σύντομα θα γινόταν μια από τις μεγαλύτερες ντίβες του βωβού κινηματογράφου και η πρώτη που θα περνούσε με τόση ευκολία στον ομιλούντα. Στην Καλιφόρνια, γράφει ο Ντέιβιντ Μπρετ, ανέπτυξε γρήγορα «μια τάση προς την τεμπελιά, την αλαζονεία και την αντιδραστικότητα» και  με τους συναδέλφους της δεν τα πήγαινε πάντοτε καλά. Τα μόνα λόγια π.χ. που απηύθηνε στον Λώρενς Ολίβιε, ο οποίος παρεπιμπτόντως απολύθηκε εξαιτίας της από το καστ της ταινίας του Ρούμπεν Μαμούλιαν «Βασίλισσα Χριστίνα» ήταν «η ζωή είναι ένας πόνος, ούτως ή άλλως».

«Βασίλισσα Χριστίνα» (1933)

Προετοιμαζόταν πάντοτε μόνη της στο σπίτι της και δεν έκανε πρόβες με άλλους ούτε καν για σκηνές χορού. Και με την πάροδο του χρόνου η παράνοιά της μεγάλωσε τόσο πολύ ώστε  όταν πήγαινε στο θέατρο εκτός από τη δική της  θέση έκλεινε άλλες δύο δίπλα της για λόγους προστασίας. Ο Τένεσι Ουίλιαμς είπε γιαυτήν  ότι είχε «την ψυχρή ποιότητα μιας γοργόνας», το αγαπημένο της χόμπι άλλωστε ήταν να κοιτάζει ακίνητη τη θάλασσα.

Ο φακός του φωτογράφου «συλλαμβάνει» την τριαντάχρονη Γκρέτα στις ανδρικές τουαλέτες του πλοίου S.S. Gripsholm την ώρα που αποπλέει από τη Νέα Υόρκη για τη Σουηδία (1937)

Αμφιφυλοφυλία

Με τον Σεσίλ Μπίτον στους δρόμους του Λονδίνου όταν τον επισκέφθηκε το φθινόπωρο του 1951

Δεν παντρεύτηκε ποτέ, ούτε απέκτησε παιδιά και έμενε μόνη εκτός από μια σύντομη περίοδο στα τέλη της δεκαετίας του 1920 που συζούσε με τον ηθοποιό Τζον Γκίλμπερτ, συμπρωταγωνιστή της στην ταινία «Σάρκα και διάβολος». Το ειδύλλιό της με τον μαέστρο Λέοπολντ Στοκόφσκι γνώρισε μεγάλη δημοσιότητα, ενώ επίσης ο διάσημος (αμφιφυλόφυλος) φωτογράφος Σεσίλ Μπίτον ισχυρίστηκε στα απομνημονεύματά του ότι είχε σχέση μαζί της. Όπως όμως έχει διαρρεύσει από κύκλους λεσβιών, Γκάρμπο διατηρούσε σχέσεις και με γυναίκες. Είναι γνωστή η φιλία της με την βαρόνη Σεσίλ ντε Ρότσιλντ, την Γκρέισι Φιλντς (ήταν η πιο ακριβοπληρωμένη Αγγλίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός της δεκαετίας του 1930), τις ηθοποιούς Λουίζ Μπρουκς και Λίλιαν  Τάσμαν αλλά και με την συγγραφέα Κουβανικής καταγωγής Μερσέντες ντε Ακόστα.

Η γνωστή στους κοσμικούς κύκλους της Νέας Υόρκης για την εκκεντρικότητά της ντε Ακόστα έγραψε στα απομνημονεύματά  της ότι η Γκάρμπο ήταν μια επιθετική λεσβία που συμπεριφερόταν περισσότερο σαν άντρας παρά σαν γυναίκα, δημοσίευσε μάλιστα και μια τόπλες φωτογραφία της  σταρ από ένα ταξίδι που έκαναν οι δυο τους στη Σιέρα Νεβάδα. Φυσικά, μετά από αυτό η Γκρέτα Γκάρμπο δεν της ξαναμίλησε ποτέ.

Οταν δημοσιεύτηκε η γυμνόστηθη φωτογραφία της Γκάρμπο, την οποία είχε τραβήξει η Μερσέντες ντε Ακόστα το 1931 στη Σιέρα Νεβάδα, η πολυτάραχη σχέση τους διακόπηκε για πάντα.

Αληθινή κατάσκοπος

Τι έκανε στον πόλεμο η Γκρέτα; Εκείνη την εποχή εξαφανιζόταν συχνά με τη δικαιολογία ότι πάει στη Νέα Υόρκη για θεραπευτική αγωγή. Στην πραγματικότητα ο όρος «θεραπευτική αγωγή» δεν ήταν παρά ο κωδικός για τις μυστικές αποστολές της.

Την είχε στρατολογήσει ο σκηνοθέτης Αλεξάντερ Κόρντα που εργαζόταν επίσης ως πράκτορας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών και ο οποίος την έφερε αμέσως σε επαφή με τον Ουίλιαμ Στίβενσον, υπεύθυνο όλων των επιχειρήσεων της βρετανικής Intelligence Service στον δυτικό κόσμο.

Σερ Ουίλιαμ Στίβενσον

Οπως λέγεται, μάλιστα ο Στίβενσον ενέπνευσε τον Ιαν Φλέμινγκ να δημιουργήσει τον  Τζέιμς Μποντ. Μία από τις πρώτες αποστολές που ανέλαβε η ντίβα ήταν να διερευνήσει τις σχέσεις του σουηδού βιομήχανου Βένερ Γκρεν –είχε κάνει τεράστια περιουσία πατεντάροντας την ηλεκτρική σκούπα Electrolux- με τους Ναζί και ειδικά με τον Χέρμαν Γκέρινγκ που οι φήμες τον ήθελαν στενό φίλο του.  Χάρη στην άκρα μυστικότητα που χαρακτήριζε την προσωπική της ζωή ήταν η μόνη από τους σταρ του Χόλιγουντ που θα μπορούσε να φέρει με απόλυτη επιτυχία σε πέρας τέτοιου είδους αποστολές.  Η Γκάρμπο τις αναλάμβανε με μεγάλη ευχαρίστηση, αφού φαίνεται ότι έδιναν νόημα στη ζωή της, η φιλοδοξία της μάλιστα ήταν να δολοφονήσει η ίδια τον Χίτλερ.

Πριν καλά καλά λοιπόν περάσει μια δεκαετία από τη συγκλονιστική ερμηνεία της στην ταινία Μάτα Χάρι (1931), η αινιγματική Σουηδέζα ηθοποιός, εντελώς αθόρυβα και χωρίς καμμία έπαρση, ανέλαβε το 1940 να παίξει τον ρόλο της κατασκόπου και στην πραγματική ζωή.

Ντέιβιντ Μπρετ

«Ο Ντέιβιντ Μπρετ μπορεί να είναι λίγο μούτρο, αλλά ένα αξιαγάπητο μούτρο» είχε πει αστειευόμενη η Ελίζαμπεθ Τέιλορ σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό του Σικάγο κατά τη διάρκεια μιας εκπομπής για την παρουσίαση της βιογραφίας του Κλαρκ Γκέιμπλ. Πράγματι ο βιογράφος των σταρ του Χόλιγουντ παρακολουθούσε στενά τη ζωή των ηρώων του, κάποιοι από τους οποίους άλλωστε είχαν υπάρξει φίλοι του.

Η βιογραφία της Γκρέτα Γκάρμπο είναι η 27η  που έχει εκδόσει ο Μπρετ. Έχουν προηγηθεί μεταξύ άλλων και οι βιογραφίες των Τζιν Χάρλοου, Ροδόλφο Βαλεντίνο, Μάρλεν Ντίτριχ, Ροκ Xάτσον,  Τζόαν Κράουφορντ, Κλαρκ Γκέιμπλ, Μπάρμπρα Στρέιζαντ και φυσικά της Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

Για την Γκάρμπο, η οποία το 1950 ψηφίστηκε από το Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες, ως η ωραιότερη γυναίκα του κόσμου, ο Μπρετ αναφέρει ακόμη ότι όταν υπέγραψε συμβόλαιο με την MGM ήταν μόλις 20 ετών και χρειάστηκε την άδεια της μητέρας της για να το κάνει.

Στο ρόλο της Αννα Κρίστι

Η επιβλητική φωνή της σταρ του βωβού – ακούστηκε για πρώτη φορά στην ταινία «Αννα Κρίστι» (1930) να λέει «gimme a whiskey with ginger ale on the side and don’t be stingy, babe» (Δώσε μου ένα ουίσκι με τζίντζερ έιλ στο πλάι και μην είσαι τσιγγούνης, μωρό), ενώ η διάσημη φράση «Θέλω να είμαι μόνη» ήταν μια ατάκα της στην ταινία «Grand Hotel» (1932).  Η Γκάρμπο ανττιπαθούσε τον συμπρωταγωνιστή της Κλαρκ Γκέιμπλ και τον κατηγορούσε για «ξύλινο» παίξιμο. Εκείνος πάλι την αποκαλούσε σνομπ.

Δημοσιεύτηκε στα Νέα του Σαββάτου, 11.07.2012

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s