Η ποπ πλευρά της Τεχεράνης

στις

Η Ιρανική πρωτεύουσα αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή συλλογή με έργα σύγχρονης τέχνης τα οποία εδώ και τριάντα τρία χρόνια ήταν καλά κρυμμένα σε υπόγειες αποθήκες.

Αντι Γούρχολ στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν;

Ακούγεται σαν ανέκδοτο κι όμως δεν είναι. Στα υπόγεια του μουσείου σύγχρονης τέχνης της Τεχεράνης κρύβονται απίθανοι θησαυροί που σώθηκαν από το μένος των φανατικών ισλαμιστών μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους μουλάδες, το 1979. Μόνον ένας πίνακας καταστράφηκε από το μαχαίρι ενός φρουρού της επανάστασης. Ηταν το πορτρέτο της Φαραχ Παχλαβί, συζύγου του Σάχη, το οποίο είχε φιλοτεχνήσει ο Αντι Γουόρχολ.

Ενα από τα πορτρέτα της Φαράχ που φιλοτέχνησε ο Αντι Γουόρχολ

Η Ιρανική συλλογή με έργα -μεταξύ πολλών άλλων- Αντι Γουόρχολ,Τζάκσον Πόλοκ, Φράνσις Μπέικον, Εντβαρντ Μουνχ, Ρενέ Μαγκρίτ και Μαρκ Ρόθκο θεωρείται μία από τις σημαντικότερες συλλογές του κόσμου εκτός Ευρώπης και Αμερικής.

To τρίπτυχο του Φράνσις Μπέϊκον «Two Figures Lying on a Bed and Attendants» (1968) θεωρήθηκε ακατάλληλο και αποσύρθηκε από μια έκθεση που είχε γίνει στην Τεχεράνη το 2005

Η ισλαμική λογοκρισία είχε χαρακτηρίσει τα περισσότερα από τα έργα που ήταν μέχρι τώρα στοιβαγμένα σε υπόγειες αποθήκες ως αντι-ισλαμικά, πορνογραφικά ή πολύ γκέι.  Και μόνο μία ή δύο φορές το εξαιρετικά πουριτανικό θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης επέτρεψε στο κοινό να ρίξει μερικές κλεφτές ματιές σε κάποια από τα έργα που δεν είχαν θεωρηθεί πολύ προκλητικά.

Τα πορτρέτα του Μικ Τζάγκερ, του Μάο Τσε Τουνγκ και της Μέριλιν Μόνροε από τον Αντι Γουόρχολ εκτίθενται για πρώτη φορά φέτος στην Τεχεράνη

Φέτος το καλοκαίρι, όμως, τριάντα τρία χρόνια μετά την πτώση του σάχη, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Τεχεράνης αποφάσισε να παρουσιάσει για πρώτη φορά μια σειρά από πίνακες των Γουόρχολ, Ντέιβιντ Χόκνεϊ, Ρόι Λίχτενστάιν, Βικτώρ Βαζαρελί, Ρίτσαρντ Χάμιλτον και Τζάσπερ Τζόνς στα πλαίσια μιας έκθεσης Pop Art και Op Art.

«Τα περισσότερα από τα έργα της έκθεσης παρουσιάζονται για πρώτη φορά» σύμφωνα με τον Χασάν Νοφερέστι, διευθυντή προγραμμάτων τέχνης του μουσείου ο οποίος δήλωσε στο πρακτωρείο ειδήσεων Mehr ότι «η έκθεση φιλοδοξεί να δείξει την εξέλιξη των καλλιτεχνικών ρευμάτων.»

Σύμφωνα με το Mehr η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 100 κομμάτια της περίφημης συλλογής  μαζί με μια σειρά έργων από το Μεξικό τα έχουν έχουν δοθεί στο μουσείο για τον εορτασμό της 100ης επετείου της Μεξικανικής επανάστασης και την 200η επέτειο της ανεξαρτησίας της χώρας.

Αυτός ο μοναδικός και καλά κρυμμένος θησαυρός του Ιράν είχε δημιουργηθεί με την προσωπική επίβλεψη της Φαράχ Παχλαβί τρίτης συζύγου του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί και με την βοήθεια των προέδρων των Christie’s και Sotheby’s.

Το 1979 μετά από 38 χρόνια στην εξουσία, η δυναστεία του «βασιλιά των βασιλιάδων», όπως συνήθιζε να αυτο-αποκαλείται ο Σάχης, κατέρρευσε, η βασιλική οικογένεια εγκατέλειψε το Ιράν για να επιστρέψει ο εξόριστος στο Παρίσι Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.

Αγιατολάχ Χομεϊνί

Η Ισλαμική επανάσταση είχε αρχίσει ακριβώς ένα χρόνο πριν τον Ιανουάριο του 1978 με επαναλαμβανόμενες απεργίες και μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στην εξουσία του Σάχη.  Τελικά την 1η Απριλίου 1979, με τη διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος το Ιράν έγινε και επίσημα ισλαμική δημοκρατία.

Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, η χώρα ενέκρινε ένα θεοκρατικό σύνταγμα, και όρισε τον Χομεϊνί ανώτατο αρχηγό της χώρας.  Λίγο αργότερα ο Αμπντελχασάν Μπάνι Σαντρ έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας -από το 1980 ώς τον Ιούνιο του 1981- στη συνέχεια όμως ήρθε  σε ρήξη με το καθεστώς για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το συνεχιζόμενο πόλεμο Ιράν – Ιράκ.

Μιλώντας στον Guardian, η Φαράχ Παχλαβί, η οποία σήμερα ζει στη Νέα Υόρκη, δήλωσε ευτυχής που όλα αυτά τα πολύτιμα έργα σώθηκαν. Αποκάλυψε επίσης ότι η συλλογή αγοράστηκε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 με το μπουμ του πετρελαίου του Ιράν: «Τα έσοδα μας από το πετρέλαιο είχαν αυξηθεί σημαντικά» λέει.

Τότε λοιπόν, η γαλλοτραφής σαχμπανού μίλησε με τον σάχη και τον τον πρωθυπουργό του Αμίρ-Αμπάς Χοβέϊντα, οι οποίοι ξόδευαν τα μυθικά πλούτη της χώρας σε εξοπλισμούς και τους έπεισε ότι ήταν η καλύτερη στιγμή για να αγοραστούν έργα σύγχρονης τέχνης και να δημιουργηθεί στην πρωτεύουσα της χώρας ένα μουσείο.  Οπερ και εγένετο. Το μουσείο μάλιστα χτίστηκε από τον εξάδελφο της Φαράχ, τον αρχιτέκτονα Καμράν Ντιμπά ο οποίος έγινε και πρώτος διευθυντής του.

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Τεχεράνης

Η μυθική συλλογή -η αξία της οποίας εκτιμάται σε 2,5 δις δολλάρια- περιλαμβάνει  την περίφημη «Τοιχογραφία σε Ινδικό κόκκινο φόντο» του Τζάκσον Πόλοκ –αξίζει περισσότερο από 250 εκ δολλάρια- σημαντικά έργα  των Πικάσο,  Βαν Γκογκ, Μονέ, Πισαρό, Ρενουάρ, Γκογκέν, Τουλούζ- Λωτρέκ, Ντεγκά, Μαρκ Σαγκάλ, Χένρι Μουρ, Γουίσλερ και Μαρσέλ Ντυσάν και γενικά, αντιπροσωπευτικά έργα όλων των σημαντικών εκπροσώπων της τέχνης από τη δεκαετία του 1880 μέχρι και τη δεκαετία του 1970.

«Τοιχογραφία σε Ινδικό Κόκκινο Φόντο» του Τζάκσον Πόλοκ

Ολα αυτά τα χρόνια ήταν περιφρονημένη από τους σκληροπυρηνικούς ισλαμιστές όπως άλλωστε κάθε τι που έχει σχέση με τον εκφυλισμένο κατά τη γνώμη τους δυτικό κόσμο. Κατά καιρούς έγιναν προσπάθειες να πουληθούν κάποια έργα. Η ειρωνία της τύχης όμως ήθελε να μην συμβεί ούτε αυτό με παρέμβαση μιας ομάδας ισχυρών κληρικών, οι οποίοι δήλωσαν ότι το εμπόριο αντι-ισλαμικών και πορνογραφικών έργων απαγορεύεται.

Τα πράγματα, όμως, φαίνεται ότι έχουν κατά κάποιον τρόπο αλλάξει. Η στιγμή κατά την οποία οι εντάσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ έχουν πλέον φτάσει στο απροχώρητο, κρίθηκε ότι είναι μάλλον κατάλληλη για να δείξει το Ιράν ένα πρόσωπο φιλελεύθερο και καλλιεργημένο. Η τέχνη άλλωστε είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει τους δυτικούς να λυγίσουν, γιατί λοιπόν να μην μοιραστεί και η Τεχεράνη τη δόξα που έφεραν στο Ντουμπάι οι εκθέσεις σύγχρονης τέχνης;

Δημοσιεύτηκε στα Νέα του Σαββάτου, 25.08.2012

Advertisements

2 Σχόλια Προσθέστε το δικό σας

  1. Ο/Η Popi/tasteadvisor λέει:

    Κική μου, εξαιρετικό!
    Σ’ ευχαριστώ για το ταξίδι!

    1. Ο/Η kikitri λέει:

      Κι εγώ σ’ευχαριστώ, πολύ πολύ, Πόπη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s