Τζορτζ Πελεκάνος- Προμήθεια

στις

Ο Σπίρο Λούκας, πρώην πεζοναύτης, βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ και ιδιωτικός ερευνητής στην Ουάσινγκτον είναι ο νέος ήρωας του Τζορτζ Πελεκάνος, ενός από τους σημαντικότερους συγγραφείς της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας (τα βιβλία του κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πατάκη).

κατάλογος

«Είχε ύψος 1,80, γύρω στα 85 κιλά, με επίπεδη κοιλιά, σφιχτό στήθος και μεγάλες πλάτες. Τα μαλλιά ήταν μαύρα και κοντοκουρεμένα. Τα μάτια του πράσινα με χρυσαφιά στίγματα, συχνά ανέκφραστα. Ετών είκοσι εννέα.» Αυτός είναι ο Σπίρο Λούκας, ο νέος χαρακτήρας τον οποίο πλάθει ο Τζορτζ Πελεκάνος και κάνει την πρώτη του εμφάνιση στην «Προμήθεια» που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά. Πρώην πεζοναύτης, βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ όταν επιστρέφει από τη Φαλούτζα, ο Σπίρο Λούκας γίνεται ιδιωτικός ερευνητής και αναλαμβάνει έρευνες κυρίως για λογαριασμό ενός μεγάλου δικηγορικού γραφείου στην πλατεία Δικαστηρίων και συμπληρώνει το εισόδημά του με εξωτερικές δουλειές. Όταν ένας μεγαλέμπορος μαριχουάνας, κλεισμένμος στη φυλακή, του αναθέτει να βρει ποιος κλέβει το εμπόρευμά του που διακινείται με τη FeDex (εταιρεία ταχυδιανομής), ο Λούκας θα βρεθεί μπλεγμένος για τα καλά.

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες ο νέος ήρωάς του Πελεκάνος μοιάζει οικείος στους αναγνώστες τουλάχιστον σε όσους έχουν γνωρίσει τον διάσημο πρόγονό του τον Φίλιπ Μάρλοου, τον ηρωϊικό αντιήρωα του Ρειμοντ Τσάντλερ στους σκοτεινούς δρόμους του Λος Αντζελες. Γιατί όπως και ο Μάρλοου, κάτω από την επιφανειακή σκληράδα ο Λούκας κρύβει μια τρυφερή καρδιά και απεχθάνεται τη βία, καταφεύγει όμως σ’αυτή όταν υπάρχει ανάγκη.  

Σκληροτράχηλος και σε εξαιρετική φυσική κατάσταση –γυμνάζεται συστηματικά-, ρίχνει με ευκολία τις γυναίκες στο κρεβάτι, διατηρεί καλές σχέσεις με τους παλιούς συμπολεμιστές του, τρώει τακτικά με τη μητέρα του και πηγαίνει τριαντάφυλλα στον τάφο του πατέρα του. Χαρακτήρας ενδιαφέρων και πολύπλοκος, στον οποίο διακρίνει κανείς κάποια  ψυχολογικά προβλήματα που έχουν τις ρίζες τους στα δεινά του πολέμου, στην αποξένωση του από τα αδέλφια του και κυρίως στην απώλεια του πατέρα με την οποία δεν μπορεί να συμφιλιωθεί, ο Σπίρο Λούκας είναι επίσης πιστός χριστιανός ορθόδοξος: «Δεν διέθετε την τυφλή πίστη της μητέρας του και του αδελφού του, του Λίο.  Είχε δει υπερβολικά πολλά πτώματα να καταλήγουν σε πλαστικούς σάκους, υπερβολικά πολλούς τυχαίους θανάτους, ώστε να μην είναι σίγουρος πια ότι υπήρχε μετά θάνατον ζωή. Παρ’όλα αυτά ένιωθε πώς η ζωή που είχε εδώ στη γη, δεν ήταν απλώς ένα μοριακό ατύχημα. Του είχε δοθεί και αποτελούσε ευλογία.» Η ηθική του, πάντως, είναι μάλλον ελαστική. Στον κόσμο άλλωστε που κινείται η λέξη ηθική δεν έχει καν θέση. Για να κάνει τη δουλειά του, αλλά και για να προστατεύσει τα μέλη της οικογένειάς του και κάποιους άλλους ανθρώπους από τους κινδύνους που μοιάζει να παραμονεύουν συνεχώς στη γωνία, παραβαίνει πολλούς κανόνες. 

Ο Μακί, φίλος και συμπολεμιστής του στο Ιράκ, τον θυμάται να μην χαρίζεται σε κανέναν. Ν’αδειάζει τον γεμιστήρα στα κεφάλια και στα στήθη όσων σημάδευε. Ακόμα και τώρα δεν διστάζει να σκοτώσει: «Ο Λούκας έσφιξε βίαια τη λαβή στον λαιμό του τύπου και ανασήκωσε σαν τόξο την πλάτη του σφίγγοντας ταυτόχρονα τα πόδια, στραγγίζοντας τη ζωή από τον τύπο, που τώρα πια είχε αρχίσει να σφαδάζει εξαιτίας του πανικού και του πόνου και της έλλειψης  οξυγόνου. Ο τύπος κοπανούσε τα πόδια του. Εβγαλε έναν οξύ, παιδιάστικο ήχο. Ο Λούκας δεν έδειξε τον παραμικρό οίκτο και συνέχισε να σφίγγει με όλη του τη δύναμη. Κάτι υποχώρησε στο εσωτερικό του μπράτσου. Ακουσε ένα κόκκαλο να σπάει. Ο Λούκας έσπρωξε το πτώμα από πάνω του. Γύρισε από την άλλη και σηκώθηκε.»

Η Ουάσιγκτον είναι η συμπρωταγωνίστρια του Σπίρο Λούκας.  Γύρω του ζουν παιδιά που κλέβουν αυτοκίνητα και άλλα που βγάζουν το ψωμί τους πουλώντας μαριχουάνα, ψυχροί φονιάδες, διεφθαρμένοι αστυνομικοί. Υπάρχουν υποβαθμισμένες γειτονιές αλλά και χώροι με μπόλικο πράσινο, όπου ο Λούκας συνηθίζει να κάνει τζόγκινγκ, ποδήλατο και καγιάκ.  Μένει σε ένα άνετο διαμέρισμα «σε ολόκληρο τον πρώτο όροφο μιας τετράγωνης μονοκατοικίας αποικιακού στιλ στη γωνία Εμερσον και Πάινυ Μπραντς, στα Χάιτς της 16ης σε μια περιοχή με αέρα εξοχής, με ήσυχους δρόμους και σοκάκια αστικής ατμόσφαιρας ??????????????? σε απόσταση μόλις δεκαπέντε λεπτών βόρεια του Λευκού Οίκου, χαμένη βαθιά μέσα στο κέντρο». Και γνωρίζει «την πρωτεύουσα σαν μπάτσος, αφού κυκλοφορούσε στους δρόμους τις περισσότερες ώρες που ήταν ξύπνιος.» 
 
Του αρέσει να βλέπει παλιές ταινίες και αθλητικά στην τηλεόραση και να παίζει Scrabble με την κυρία Λι την ιδιοκτήτρια του διαμερίσματός του στο καθιστικό της. Και διαβάζει «τα βιβλία ανά δύο, ένα μυθιστόρημα και ένα δοκίμιο. Πέρναγε από παλαιοβιβλιοπωλεία. Στο Σίλβερ Σπρινγκς Μπουκς, στην παλιά του γειτονιά, βρήκε δύο δοκίμια που τα είχε διαβάσει και τα είχε ευχαριστηθεί: το Βασιλιάδες των B-movies των ΜακΚάρθυ και Φλυν, και το Σέρτζιο Λεόνε, την ογκώδη βιογραφία του Κρίστοφερ Φράυλινγκ.» 
 
Ο Λούκας ειδικεύεται στην ανάκτηση απολεσθέντων ή κλοπιαίων. Χρεώνει 40% και παίρνει την αμοιβή του σε μετρητά. Ο βασικός εξοπλισμός του είναι ένα σημειωματάριο Moleskine (το Κατά Λούκας Ευαγγέλιο») στο οποίο σκιτσάρει διαγράμματα, ένα iPhone με το οποίο φωτογραφίζει τα πάντα, στέλνει sms και σερφάρει στο ιντερνετ για να βρει πληροφορίες αλλά και κάποια εργαλεία στην καρότσα του τζιπ του, «ένα Cherokee του 2001, εκείνο το παλιό μοντέλο που θύμιζε κουτί, με τον θρυλικό εξακύλινδρο κινητήρα. Με το μαύρο Jeep, χωρίς το παραμικρό αυτοκόλλητο ή διακοσμητικό και το εργατικό του ντύσιμο, ο Λούκας περνούσε ηθελημένα απαρατήρητος, ένας τεχνίτης ίσως, ή ελεγκτής της εταιρείας ηλεκτρισμού, άλλος ένας απλός εργαζόμενος της πόλης, που ασχολείται ήσυχα κι ωραία με τις δουλειές του.»

Πιστεύει ότι η απαγόρευση της μαριχουάνας είναι υποκριτική: «Δεν έβλεπε τίποτα στραβό σ’αυτό. Αλλωστε και ο ίδιος κάπνιζε φούντα.» Ακούει «ρέγκε, ska, dub, και κιθαριστικό ροκ και συγκροτήματα που έπαιζαν σε μπαράκια. Του άρεσε η μουσική σόουλ όταν την άκουγε, αλλά οι περισσότεροι καλλιτέχνες του ήταν άγνωστοι αφού δεν ήταν της εποχής του.»

Η «Προμήθεια» είναι το δέκατο έβδομο μυθιστόρημα του ελληνοαμερικανού συγγραφέα, το οποίο «επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά ότι ο Πελεκάνος είναι ίσως ο μεγαλύτερος εν ζωή συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων της Αμερικής» όπως σχολίασε ο Στίβεν Κινγκ.

Θαυμαστής του Ντάσιελ Χάμετ, του συγγραφέα που εισήγαγε το στοιχείο του ρεαλισμού στην αστυνομική λογοτεχνία, αλλά και του Τζον Στάινμπεκ, ο Πελεκάνος αναδείχτηκε σε έναν από τους κορυφαίους αστυνομικούς συγγραφείς της εποχής μας χάρη σε μυθιστορήματα όπως «Η σαρωτική έκρηξη», «Φλεγόμενη πόλη», «Ζήτημα τιμής», «Ο κηπουρός της νύχτας», «DramaCity» κ.α. (βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και Πατάκη) στα οποία αφηγείται καθημερινές ιστορίες ανθρώπων που τους γνωρίζει τριγυρνώντας και ο ίδιος ο στους δρόμους.

Ο ελληνοαμερικανός συγγραφέας, σεναριογράφος και ανεξάρτητος κινηματογραφικός παραγωγός κατάγεται από τη Σπάρτη, από όπου ο πατέρας του Πιτ μετανάστευσε σε ηλικία 13 ετών, ενώ η μητέρα  του, ελληνοαμερικανίδα επίσης γεννήθηκε στην Αμερική. Γεννήθηκε στην Ουάσιγκτον D.C. το 1957 και πριν δημοσιεύσει το πρώτο του μυθιστόρημα το 1992 εργάστηκε σαν μάγειρος, λατζέρης, μπάρμαν και πωλητής σε κατάστημα γυναικείων υποδημάτων. 

Εχει χαρακτηριστεί ως  «Ζολά της Ουάσινγκτον», «διάδοχος του Ντάσιελ Χάμετ», «ο πιο κουλ αμερικανός συγγραφέας», «ο ποιητής του κόσμου του εγκλήματος της Ουάσιγκτον» και είναι πολυβραβευμένος, πραγματικά διάσημος, όμως, έγινε ως σεναριογράφος των επιτυχημένων τηλεοπτικών σειρών Wire-για την οποία τιμήθηκε με βραβείο Emmy-, ThePacificκαι Treme (δραματική).

Τόσο η πλοκή των μυθιστορημάτων του όσο και οι χαρακτήρες του είναι εξαιρετικά δομημένοι. Και οι διάλογοι των ηρώων του είναι τόσο φυσικοί και γρήγοροι που καθώς διαβάζεις νομίζεις ότι ακούς τις φωνές τους. Με κάθε καινούργιο βιβλίο του, ο Πελεκάνος επιβεβαιώνει ότι είναι ένας σχολαστικός χρονογράφος της ζωής στη γενέθλια πόλη του, ειδικά της ζωής στους κακόφημους δρόμους, μιας πόλης «μαύρης», μιας πόλης πολύ-φυλετικής όπως είναι η Ουάσιγκτον.

Γράφει για το έγκλημα, τα ναρκωτικά, τα όπλα, τη διαφθορά και βέβαια για τις φυλετικές διακρίσεις αλλά η αφήγησή του δεν περιορίζεται στα αστυνομικά γεγονότα.  Ο Ιάν Ράνκιν έχει δηλώσει για τον φίλο του Τζορτζ Πελεκάνος στον Γκάρντιαν: «Αγαπώ το κοινωνικό πλαίσιο των βιβλίων του, την αίσθηση της ιστορίας της Αμερικής και το (μικρό) μέρος του ατόμου μέσα σ’αυτή. Στην ουσία (ή για την ακρίβεια) δεν είναι αστυνομικές ιστορίες, έχουν να κάνουν με τις ρίζες του εγκλήματος και με τις συνέπειές του»

Εχοντας μεγαλώσει από παιδί ανάμεσα σε μαύρους, ο Πελεκάνος νιώθει πολύ άνετα με αυτόν τον κόσμο του οποίου κατά κάποιο τρόπο είναι μέρος, αφού εκτός από φίλους και συνεργάτες έχει πλέον και μια μεικτή οικογένεια, έχοντας υιοθετήσει με την Αμερικανίδα σύζυγό του τρία έγχρωμα παιδιά.

Και γράφει για τους μαύρους με αξιοσημείωτη ευαισθησία αλλά ταυτόχρονα χωρίς συναισθηματισμό.  Ο ίδιος ο πρόεδρος της Αμερικής Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος είναι φανατικός αναγνώστης του τού έστειλε ένα γράμμα για να δηλώσει τον θαυμασμό του. Στην Προμήθεια ειδικά κάνει την πιο σημαντική δήλωσή του για το φυλετικό ζήτημα. Δεν αναφέρει καν το χρώμα των ηρώων του, το οποίο γίνεται αντιληπτό από τον τρόπο που οι άλλοι μιλάνε γι’αυτούς.

Η συνέχεια της «Προμήθειας» με τίτλο «TheDouble», όπου πρωταγωνιστεί και πάλι ο Σπίρο Λούκας αναμένεται στην Αμερική στις 8 Οκτωβρίου. Εντωμεταξύ κυκλοφόρησε άλλο ένα μυθιστόρημά του στο οποίο ο Τζορτζ Πελεκάνος μετά από πολλά χρόνια ξαναζωντανεύει τον Ντέρεκ Στρέιντζ, τον πρώτο μαύρο ντετέκτιβ του.

πελεκανοσ

Ενας ελληνοαμερικανός πέρα από τα στερεότυπα

 Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τζωρτζ Πελεκάνος βάζει σε μυθιστόρημά του έναν ήρωα ελληνοαμερικανό. Εχουν προηγηθεί ο διάσημος ντετέκτιβ των πρώτων βιβλίων του Νικ Στέφανος και ο Ντιμίτρι Καρράς, πρωταγωνιστής στον «βασιλιά του πεζοδρομίου». Όμως ειδικά ο Σπίρο Λούκας είναι φορτωμένος με πολλές παράξενες οικογενειακές «αποσκευές». Προέρχεται από μια οικογένεια καθόλου συνηθισμένη «ένα αλλόκοτο τσούρμο για τους άλλους αλλά απόλυτα φυσιολογικό για τους ίδιους -δύο Ελληνοαμερικανοί ενήλικες, δύο μαύρα παιδιά, δύο λευκά παιδιά και κάμποσα κιτρινωπά σκυλιά.» Ο Σπίρο είναι υιοθετημένος γιος του Ευάγγελου Βαν και της Ελένης Λούκας όπως και τα άλλα δύο -μαύρα- αδέλφια του: «Στη φωτογραφία πάνω από το τούβλινο τζάκι υπήρχαν φωτογραφίες της μεγάλης διασκορπισμένης οικογένειάς τους: Η Αϊρίν, δικηγόρος τώρα πια στο Σαν Φραντσίσκο, το μεγαλύτερο παιδί των Λούκας και το μόνο βιολογικό τέκνο τους, απόμακρο γεωγραφικά και συναισθηματικά’ ο Ντιμίτριους εδώ και χρόνια εθισμένος στα ναρκωτικά και στις κλοπές, που μπαινόβγαινε στις φυλακές, έπαιρνε τηλέφωνο τη μητέρα του μόνο όταν χρειαζόταν λεφτά, τώρα χαμένος στον άνεμο, σε άγνωστη τοποθεσία’ και ο Λίο με τον Σπίρο, τα δύο παιδιά που είχαν παραμείνει κοντά στην οικογένεια»

Ο Σπίρο διατηρεί στενές σχέσεις μόνο με τον Λίο, τον κατά ένα χρόνο μεγαλύτερο αδελφό του, που διδάσκει φιλολογικά στο λύκειο Καρντόζο. «Λεωνίδα τον έλεγαν, όλοι όμως τον φώναζαν Λίο με εξαίρεση τη μητέρα του όποτε ήθελε να το παίξει αυστηρή μαζί του. Ο Λίο είχε βαφτιστεί με το όνομα Νάιτζελ, όμως ο Βαν και η Ελένη Λούκας το είχαν αλλάξει, όπως ακριβώς είχαν αλλάξει το όνομά του Σον σε Σπίρο. …

Τα δύο αδέλφια χρησιμοποιούσαν «ένα μείγμα ελληνικών και αγγλικών όταν ήταν σπίτι. Για να ευχαριστήσουν τη μητέρα τους. Ούτε ο Σπίρο ούτε ο Λίο είχαν ελληνική καταγωγή, παρ’όλα αυτά, σχεδόν προκλητικά, θεωρούσαν ότι ήταν επίτιμοι Ελληνες. Και οι δύο ήταν ορθόδοξοι χριστιανοί, μεγαλωμένοι με την εκκλησιαστική παράδοση.»

Ο Σπίρο φοράει στο λαιμό του σταυρουδάκι και ματάκι από μπλε γυαλί και ασήμι, ξέρει απέξω το Πιστεύω και το Πάτερ Ημών. Και τις Κυριακές πηγαίνει «στην άλλη άκρη της πόλης, στην Αγία Σοφία, τον ελληνοορθόδοξο καθεδρικό στη γωνία 36ης και Μασσατσούσετς». Τρώει με τη φίλη του στο Μουράγιο [ένα ελληνικό εστιατόριο στη δυτική πλευρά της λεωφόρου Κοννέκτικατ, πάνω από το Ντιπόν Σερκλ] «μαριναρισμένες αντζούγιες, ψητό χταποδάκι με φάβα, χαλούμι πασπαλισμένο με σουσάμι και σταφύλια και μια σαλάτα του βοσκού, με πολλές ντομάτες, φέτα, πιπεριές και κόκκινα κρεμμύδια σουτζουκάκια με ρύζι και μοιράζονται ένα μπουκάλι Μπουτάρη ερυθρό, ελαφρά δροσερό.»

Όπως συμβαίνει σε όλα τα βιβλία του, έτσι και στην «Προμήθεια», ο Τζορτζ Πελεκάνος δανείζει στους ήρωές του πολλά δικά του αυτοβιογραφικά στοιχεία. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν το γεγονός ότι ο δεύτερης γενιάς ελληνοαμερικανός συγγραφέας είναι ένας οικογενειάρχης με τρία έγχρωμα υιοθετημένα παιδιά στα οποία έχει δώσει ελληνική ανατροφή. Ο Πελεκάνος και η σύζυγός του Εμιλι έχουν δύο γιους από τη Βραζιλία, τον Νίκολας και τον Πέτρο, 22και 20 ετών αντίστοιχα και μια κόρη από τη Γουατεμάλα, την δεκαεξάχρονη Ρόζα. Κάθε Κυριακή η οικογένεια εκκλησιάζεται στον ελληνοορθόδοξο ναό της Αγίας Σοφίας όπου βαφτίστηκε ο Πελεκάνος και ήταν κάποτε παπαδάκι όπως αργότερα οι δύο γιοι του που νιώθουν ελληνοαμερικανοί αν και δεν έχουν ελληνικό αίμα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s