Φίλιπ Κερ, «Μοιραία Πράγα»

στις

Ο σκοτεινός αντι-ήρωας του Φίλιπ Κερ επιστρέφει, για να διαλευκάνει ένα μυστηριώδη φόνο που έγινε πίσω από μια κλειδωμένη πόρτα. Αυτή τη φορά την υπόθεση του αναθέτει ο ναζί Ράινχαρντ Χάιντριχ, γνωστός και ως «χασάπης της Πράγας»  

image

Δευτέρα – Τρίτη, 8-9 Ιουνίου 1942.

«Ηταν μια ωραία, ζεστή μέρα όταν μαζί με τον Ράινχαρντ Τρίσταν Όιγκεν Χάιντριχ, τον στρατηγό των Ες Ες, τον Προστάτη του Ράιχ στη Βοημία και στη Μοραβία, επέστρεψα από την Πράγα στο σταθμό Ανχάλτερ του Βερολίνου. Φορούσαμε κι οι δυο μας τη στολή της Υπηρεσίας Ασφαλείας των Ες Ες, αλλά εγώ, σε αντίθεση με τον στρατηγό, ήμουν ένας άνθρωπος με χοροπηδηχτό βήμα, με ένα σκοπό στο κεφάλι μου και χαμόγελο στην καρδιά μου. Χαιρόμουν που βρισκόμουν στην πόλη όπου γεννήθηκα. Αποζητούσα ένα ήσυχο βράδυ με ένα καλό μπουκάλι Μάκενστέντερ και μερικά πούρα Κεμάλ, που είχα απαλλοτριώσει από τις προσωπικές προμήθειες του Χάιντριχ, από το γραφείο του στο Κάστρο Χράντσανι. Δεν ανησυχούσα πάντως καθόλου για το αν θα έπαιρνε χαμπάρι την αμελητέα κλοπή. Για τίποτα δεν ανησυχούσα πολύ. Ημουν ό,τι δεν ήταν ο Χάιντριχ. Ημουν ζωντανός.»

 Κάπως έτσι ο Μπέρνι (Μπέρναρντ) Γκούντερ επιστρέφει το 1942 στη γενέθλια πόλη μετά την τελευταία του αποστολή, στην Πράγα αυτή τη φορά, η οποία έχει αρχίσει εννέα μήνες νωρίτερα.

 Ποιος είναι ο Γκούντερ; Ενας καθαρόαιμος τσαντλερικός ήρωας – αφηγητής ή μάλλον αντιήρωας, ο οποίος μοιάζει κυριολεκτικά εμφυτευμένος στο Βερολίνο την περίοδο του Ναζισμού και τα χρόνια που ακολούθησαν. Εμφανίστηκε το 1989 στις «Βιολέτες του Μάρτη» και κατόπιν στον «Χλωμό εγκληματία» και στο «Γερμανικό ρέκβιεμ», τρία βιβλία που συνθέτουν το μπεστ σέλερ του Φίλιπ Κερ με τίτλο «Η τριλογία του Βερολίνου» – επανεκδόθηκαν από τον Κέδρο σε ένα τόμο- με την οποία ο σκοτσέζος συγγραφέας καταξιώθηκε ως ένας από τους καλύτερους σύγχρονους συγγραφείς του ευρωπαϊκού νουάρ.

 Κυνικός, απότομος, σαρκαστικός και με ένα χιούμορ τραχύ, ο Μπέρνι Γκούντερ είναι Βερολινέζος και ως γνήσιο τέκνο του Βερολίνου έχει μια ιδιαίτερη αίσθηση περί δικαίου και αδίκου. Πήρε μέρος στον Μεγάλο Πόλεμο και όπως ο Χίτλερ τιμήθηκε με τον Σιδηρούν Σταυρό, Δεύτερης Τάξεως βέβαια αλλά όπως του  αρέσει να λέει «τα περισσότερα μετάλλια πρώτης τάξεως απονεμήθηκαν σε ανθρώπους που βρίσκονται σε νεκροταφεία».

Επί έντεκα χρόνια υπηρέτησε στο τμήμα Ανθρωποκτονιών της Κριμινάλπολιτσάι (Kripo), δηλαδή του Εγκληματολογικού Τμήματος της αστυνομίας του Βερολίνου όπου ήρθε αντιμέτωπος με κάθε είδους παρεκτροπή, διαφθορά και βιαιότητα. Εφυγε το 1933, όταν επικράτησαν οι Εθνικοσοσιαλιστές και άρχισαν να διώχνουν όσους δεν ήταν μέλη του κόμματος. Εκτοτε δουλεύει ως ιδιωτικός ερευνητής και όπως ακριβώς ο Φίλιπ Μάρλοου, ο Γκούντερ πίνει και καπνίζει υπερβολικά, περπατάει τις νύχτες σε σκοτεινούς και επικίνδυνους δρόμους, ακούει τζαζ σε ύποπτα καταγώγια, σαγηνεύεται από ωραίες, πλην όμως ύποπτες γυναίκες. Και πάνω από όλα είναι ένας γενναίος άντρας για τον οποίο το μόνο που μετράει είναι η τιμή του, αφού δεν έχει τίποτα άλλο να χάσει.

 Η «Μοιραία Πράγα» είναι το όγδοο μυθιστόρημα του Φίλιπ Κερ με ήρωα τον Μπέρνι Γκούντερ, και το τέταρτο που έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά ενώ άρχισε να μεταφράζεται το ένατο με τίτλο «A man without breath» που αναμένεται να κυκλοφορήσει την ερχόμενη άνοιξη. Και ενώ στα προηγούμενα βιβλία η δράση του που έχει ξεκινήσει το 1936 έφτασε ήδη στο 1954, το στόρι της Μοιραίας Πράγας αρχίζει να εκτυλίσσεται το Σεπτέμβριο του 1941.

Ο Γκούντερ έχει μόλις γυρίσει από το μέτωπο της Ουκρανίας σε ένα σκοτεινό Βερολίνο που «έμοιαζε περισσότερο με πρωτεύουσα μπανανίας που της είχαν τελειώσει οι μπανάνες, αλλά και οτιδήποτε άλλο μπορεί να βάλει ο νους σου». Συμπαθεί φανερά τους Εβραίους και τους βοηθάει όπως και όποτε μπορεί, οι εφιάλτες από τις θηριωδίες των γερμανών δεν τον αφήνουν να κοιμηθεί και μόνο η ιδέα της αυτοκτονίας τον γαληνεύει.

Ένα βράδυ, ενώ προσπαθεί να εξιχνιάσει τη δολοφονία ενός ολλανδού εργάτη του σιδηροδρόμου γνωρίζει την Αριάνε, μια επικίνδυνα ωραία και γοητευτική γυναίκα και τη σώζει από τα χέρια του επίδοξου βιαστή της. Τα πράγματα βέβαια δεν είναι ποτέ όπως φαίνονται.  Οταν αναγκάζεται να πάει στην Πράγα παίρνει μαζί του την Αριάνε και βέβαια θα μπλέξει άσχημα. Τον έχει καλέσει το πρώην αφεντικό του, ο Ράινχαρντ Χάιντριχ, η πιο σκοτεινή φυσιογνωμία των Ες Ες και εμπνευστής της Τελικής Λύσης, του ναζιστικού σχεδίου για την εξολόθρευση των Εβραίων.

Ο Χάιντριχ μένει στον πύργο του Φέρντιναντ Μπάουερ Μπλοχ, εβραίου μεγαλοβιομήχανου ζάχαρης, που εντωμεταξύ έχει διαφύγει στην Ελβετία. Εκείνο το Σαββατοκύριακο στον πύργο είναι καλεσμένοι 39 υψηλόβαθμοι αξιωματικοί των Ες Ες. Ο Χάιντριχ υποψιάζεται ότι ανάμεσά τους υπάρχει κάποιος προδότης που συνεργάζεται με την τσέχικη αντίσταση και θέλει τον Γκούντερ ως σωματοφύλακά του.

Ο Προστάτης του Ράιχ στη Βοημία και στη Μοραβία παραδέχεται ότι είναι λάτρης της Αγκάθα Κρίστι, έχει άλλωστε στη βιβλιοθήκη του το μυθιστόρημά της «Ποιος σκότωσε τον Ακρόιντ». Σε ένα ατμοσφαιρικό σκηνικό, λοιπόν, που θυμίζει ακριβώς αυτό το βιβλίο της βρετανίδας μυθιστοριογράφου, βρίσκεται το πτώμα ενός νεαρού αξιωματικού. Είναι νεκρός στο κρεβάτι του -τον έχουν πυροβολήσει στην κοιλιά- ενώ το δωμάτιό του είναι κλειδωμένο από μέσα. Ο Γκούντερ αναλαμβάνει να εξιχνιάσει το φόνο, ανακρίνοντας έναν ένα χωριστά όλους τους αξιωματικούς των Ες Ες που βρίσκονται στον πύργο.

Για μια ακόμη φορά, η πλοκή στη «Μοιραία Πράγα» είναι εξαιρετική αποδεικνύοντας ότι ο Φίλιπ Κερ είναι αριστοτέχνης του είδους καθώς πλέκει το νουάρ με την αληθινή ιστορία. Ταυτόχρονα αναπαριστά με ακρίβεια μια ολόκληρη εποχή ενώ πλάθει με εξαιρετικό τρόπο τους διαφορετικούς χαρακτήρες των γερμανών αξιωματικών, μιλώντας ξεχωριστά για τον καθένα από αυτούς, για τις θηριωδίες τους και την τρομακτική βία που ασκούν. Το βιβλίο περιέχει μάλιστα μερικές τρομακτικές σκηνές βασανιστηρίων.

Πώς τα κατάφερε; «Το πιο δύσκολο πράγμα είναι να γράψεις για ανθρώπους. Πρώτα απ’όλα θα πρέπει να λάβεις υπ’όψη ότι είναι άνθρωποι. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να ζωντανέψεις τους χαρακτήρες τους. Προσωπικά μου φαίνεται ότι όταν περιγράφουμε τύπους όπως οι Ες Ες ως «τέρατα» και «κτήνη» ξεχνάμε ότι είναι άνθρωποι. Αυτό που έκαναν όμως είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα του τι κάνουν οι άνθρωποι. Όταν συνειδητοποιείς ότι μάλλον άνθρωποι και όχι τέρατα και κτήνη μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο, τότε όλο αυτό φαίνεται ακόμη πιο τρομακτικό» απάντησε ο συγγραφέας σε συνέντευξή του στον Εκόνομιστ.

image

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Φίλιπ Κερ γεννήθηκε στο Εδιμβούργο το 1956. Σπούδασε νομικά και έκανε μεταπτυχιακά στη φιλοσοφία ενώ το ενδιαφέρον του στράφηκε κυρίως στη γερμανική ιστορία του 20ου αιώνα και ειδικά στην περίοδο του ναζισμού την οποία μελέτησε εξαντλητικά. Υπήρξε αρθρογράφος των εφημερίδων Σάντεϊ Τάιμς, Ιβνινγκ Στάνταρντ και Νιου Στέιτσμαν ενώ πριν ασχοληθεί αποκλειστικά με τα βιβλία του εργάστηκε επίσης για διάφορες διαφημιστικές εταιρείες μεταξύ των οποίων και η Saatchi & Saatchi. Ο Κερ έβγαλε τα πρώτα του χρήματα ως συγγραφέας σε ηλικία 12 ετών γράφοντας πορνογραφικές ιστορίες που κατόπιν τις «ενοικίαζε» στους συμμαθητές του για την «διαπαιδαγώγησή τους». Η πρώτη του ιστορία με τίτλο «Η δούκισσα και οι μαργαρίτες» ήταν εμφανώς επηρεασμένη από τον «Εραστή της Λαίδης Τσάτερλι», βιβλίο που ο πατέρας του φύλαγε κλειδωμένο σε ένα από τα συρτάρια της βιβλιοθήκης του και το οποίο ο πιτσιρικάς Φίλιπ Κερ «καταβρόχθησε» κυριολεκτικά μόλις το βρήκε. Το δικό του γραπτό ανακαλύφθηκε στα χέρια ενός συμμαθητή του και τότε έγινε γνωστή η ταυτότητα του συγγραφέα. Ο εξαιρετικά αυστηρός πατέρας του επινόησε τότε μια μάλλον σαδιστική τιμωρία αφού τον ανάγκασε να διαβάσει το πόνημά του μπροστά στη μητέρα του. «Δόξα τω Θεώ, έφυγε από το δωμάτιο, μετά από μερικές προτάσεις, αλλά όλο αυτό μου έδωσε μια εικόνα για τη δύναμη των λέξεων» είπε ο συγγραφέας σε συνέντευξή του στην Ντέιλι Τέλεγκραφ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s